بروز رسانی: هر کس در حالی که روزه‌دار است، فراموش کند و بخورد یا بیاشامد، پس باید روزه‌اش را کامل کند، زیرا این الله است که به او غذا داده و او را نوشانده است

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائِمٌ، فَأَكَلَ أَوْ شَرِبَ، فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ، فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللهُ وَسَقَاهُ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1155]

از ابوهُریره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائِمٌ، فَأَكَلَ أَوْ شَرِبَ، فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ، فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللهُ وَسَقَاهُ». یعنی: «هر کس در حالی که روزه‌دار است، فراموش کند و بخورد یا بیاشامد، پس باید روزه‌اش را کامل کند، زیرا این الله است که به او غذا داده و او را نوشانده است».
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح مسلم - 1155]

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم بیان کرده‌اند که هر کس در روزهٔ واجب یا مستحب از روی فراموشی بخورد یا بیاشامد، باید روزه‌اش را کامل کند و آن را باز نکند؛ زیرا او قصد افطار کردن نداشته است، و آن [خوردنی و آشامیدنی] رزقی بوده که خداوند به سوی او فرستاده و به او غذا داده و او را نوشانده است.

از نکات این حدیث

1. صحیح بودنِ روزهٔ کسی که از روی فراموشی می‌خورد یا می‌آشامد.
2. بر کسی که از روی فراموشی می‌خورد یا می‌آشامد، گناهی نیست؛ زیرا به اختیار او نبوده است.
3. لطف خداوند به بندگانش و آسان گرفتن بر آنان و برداشتن سختی و مشقت از ایشان.
4. روزهٔ روزه‌دار با هیچ‌یک از مُفطرات (چیزهایی که روزه را باطل می‌کند) باطل نمی‌شود، مگر با وجود سه شرط: اول: اینکه آگاه باشد، پس اگر جاهل باشد، روزه‌اش باطل نمی‌شود. دوم: اینکه به یاد داشته باشد، پس اگر فراموشکار باشد، روزه‌اش صحیح است و قضایی بر او نیست. سوم: اینکه مختار باشد و مجبور نشده باشد، به این معنا که با اختیار خود مُفطِرات را مصرف کند.