ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜਿਸਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੇ ਅਣਨਿਆਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿਨਾਰ ਜਾਂ ਦਿਰਹਮ ਹੋਵੇ।

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لِأَخِيهِ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَيْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ اليَوْمَ، قَبْلَ أَلا يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِلَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ».
[صحيح] - [رواه البخاري] - [صحيح البخاري: 2449]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

"ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ: ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:"
«ਜਿਸਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੇ ਅਣਨਿਆਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿਨਾਰ ਜਾਂ ਦਿਰਹਮ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਉਸਦੇ ਚੰਗੇ ਅਮਲ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਅਣਨਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਟ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਚੰਗੇ ਅਮਲ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਮਾੜੇ ਅਮਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਾਦ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।»
[صحيح] - [رواه البخاري] - [صحيح البخاري - 2449]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁਸਲਿਮ ਭਰਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ, ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਰੂਹਾਨੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗੇ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਦਿਨਾਰ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਦਿਰਹਮ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ। ਉਸ ਦਿਨ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਅਮਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ: ਜਿੰਨਾ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਜ਼ਲੂਮ ਨੂੰ ਜ਼ਾਲਿਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਮਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਟ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇ ਜ਼ਾਲਿਮ ਕੋਲ ਚੰਗੇ ਅਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਮਾੜੇ ਅਮਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਾਦ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼।
2. ਜੋ ਹੱਕ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ।
3. ਚੰਗੇ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ।
4. ਚੰਗੇ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ।
5. ਦਿਨਾਰ ਅਤੇ ਦਿਰਹਮ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਅਮਲ ਮੋਹਰੀ ਹੋਣਗੇ।
6. ਕੁਝ ਊਲਮਾਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਦੀ ਮਸਲਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਮਜ਼ਲੂਮ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮੰਜਿਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗਾਲੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੌਬਾ ਕਰ ਲੈਣ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਲਈ ਦੋਆ ਮੰਗੀ ਜਾਏ, ਉਸਦੀ ਖੈਰੀਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮੰਜਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਹ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਲੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਅਣਨਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।