بروز رسانی: هرگاه دههٔ [آخر رمضان] وارد می‌شد، رسول خدا صلی الله علیه و سلم شب را زنده نگه می‌داشتند و خانواده‌شان را بیدار می‌کردند و [در عبادت] می‌کوشیدند و کمر همت را می‌بستند

عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المُؤْمِنينَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا قَالَتْ:

كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ أَحْيَا اللَّيْلَ، وَأَيْقَظَ أَهْلَهُ، وَجَدَّ وَشَدَّ الْمِئْزَرَ.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1174]

از ام المؤمنین عایشه رضی الله عنها روایت است که گفت:
هرگاه دههٔ [آخر رمضان] وارد می‌شد، رسول خدا صلی الله علیه و سلم شب را زنده نگه می‌داشتند و خانواده‌شان را بیدار می‌کردند و [در عبادت] می‌کوشیدند و کمر همت را می‌بستند». یعنی: از همسرانشان کناره‌گیری می‌کردند.
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح مسلم - 1174]

شرح

هرگاه دههٔ آخر رمضان وارد می‌شد، پیامبر صلی الله علیه و سلم تمام شب را با انواع طاعات زنده نگه می‌داشتند، و خانوادهٔ خود را برای نماز بیدار می‌کردند، و در عبادت بیش از عادتشان می‌کوشیدند، و خود را برای آن فارغ ساخته و از همسرانشان کناره‌گیری می‌کردند.

از نکات این حدیث

1. تشویق به غنیمت شمردن اوقات بافضیلت با انجام اعمال صالح.
2. نووی گفته است: در این حدیث [آمده] که مستحب است بر عبادات در دههٔ آخر رمضان افزوده شود، و اینکه نگه داشتن شب‌های آن با عبادات مستحب است.
3. شایسته است که بنده با امر کردن خانواده‌اش به عبادت، بر [هدایت] آنان حریص باشد و بر [این کار] شکیبایی ورزد.
4. انجام کارهای نیک، نیازمند ارادهٔ قوی، صبر و پایداری است.
5. نووی گفته است: علما در معنای «محکم بستن اِزار» اختلاف نظر دارند. برخی گفته‌اند: منظور، کوشش در عبادات بیش از عادت ایشان صلی الله علیه و سلم در غیر آن ایام است، و معنایش آماده شدن برای عبادت است. گفته می‌شود: «من برای این کار لنگم را بستم» (کمر همت بستم)، یعنی: برای آن آماده شدم و خود را فارغ ساختم. و برخی گفته‌اند: این کنایه‌ای از کناره‌گیری از زنان برای مشغول شدن به عبادات است.