Hadis: Ey kadınlar, sadaka verin! Zira sizin cehennemliklerin çoğunluğu olduğunuzu gördüm.» Onlar: “Neden, ey Allah’ın Rasûlü?” dediler. Dedi ki: «Çok lanet okuyor ve kocalarınıza karşı nankörlük ediyorsunuz. Akıllı adamın aklını başından alan sizden daha akıl ve dince eksik birini görmedim

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الخُدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَضْحَى أَوْ فِطْرٍ إِلَى المُصَلَّى، فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ، فَقَالَ:
«يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ، تَصَدَّقْنَ، فَإِنِّي أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ» فَقُلْنَ: وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ، وَتَكْفُرْنَ العَشِيرَ، مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ»، قُلْنَ: وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «أَلَيْسَ شَهَادَةُ المَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ» قُلْنَ: بَلَى، قَالَ: «فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ» قُلْنَ: بَلَى، قَالَ: «فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 304]

Ebu Said el-Hudri -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, Kurban veya Ramazan Bayramı'nda namazgâhına doğru çıkmıştı. Kadınların yanından geçerken şöyle dedi:
«Ey kadınlar, sadaka verin! Zira sizin cehennemliklerin çoğunluğu olduğunuzu gördüm.» Onlar: “Neden, ey Allah’ın Rasûlü?” dediler. Dedi ki: «Çok lanet okuyor ve kocalarınıza karşı nankörlük ediyorsunuz. Akıllı adamın aklını başından alan sizden daha akıl ve dince eksik birini görmedim» Dediler ki: "Dinimizde ve aklımızda ne eksiklik var, ey Allah'ın Resulü?" Dedi ki: «Bir kadının şahitliği bir erkeğin şahitliğinin yarısı kadar değil midir?» Onlar: "Evet" dediler. Dedi ki: «Bu, onun aklının eksikliğindendir. Adetli iken namaz kılmaz, oruç tutmaz, öyle değil mi?» Onlar: “Evet.” dediler. O da: «Bu da, onun dinindeki eksikliktendir» dedi.
[Sahih Hadis] - [Muttefekun aleyh] - [Sahih-i Buhârî - 304]

Şerh

Peygamber, -sallallahu aleyhi ve sellem-, bir bayram için namazgâha gitti. Kadınlara kendilerine özel bir öğüt vereceğine söz vermişti; o gün bu sözünü yerine getirdi ve şöyle dedi: Ey kadınlar! Sadaka verin ve çokça istiğfar edin. Bunlar, günahların silinmesinin en büyük sebeplerindendir. Zira İsra Gecesi'nde, sizin Cehennem ahalisinin çoğunluğu olduğunuzu gördüm.
İçlerinden akıl, görüş ve vakar sahibi bir kadın şöyle dedi: Ey Allah’ın Rasulü! Biz neden cehennem ehlinin çoğunluğunu oluşturuyoruz?
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Bunun birkaç sebebi vardır: Çokça lânet eder ve söver, ayrıca kocanın hakkını inkâr edersiniz. Sonra onları şöyle tarif etti: Sizin kadar akıl ve din bakımından eksik olup da, akıl, anlayış, tedbir ve işlerini sağlam tutma yönünden kararlı bir kişiye daha baskın gelenini görmedim.
Kadın şöyle dedi: Ey Allah'ın Rasûlü! Akıl ve din noksanlığı nedir?
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Akıl eksikliğine gelince, bunun sebebi iki kadının şahitliğinin bir erkeğin şahitliğine denk olmasıdır; işte bu akıl eksikliğidir. Din eksikliği ise, hayız sebebiyle geceler ve günler boyunca namaz kılamamaları ve yine hayız sebebiyle Ramazan günlerinde oruç tutmamalarıdır; işte bu da din eksikliğidir. Ancak bundan dolayı kınanmazlar ve sorumlu tutulmazlar; çünkü bu yaratılışın bir parçasıdır. Tıpkı insanın fıtraten mala düşkün, işlerinde aceleci ve cahil oluşu gibi. Fakat Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bunu, onlara aldanma konusunda bir uyarı olarak zikretmiştir.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Kadınların bayram namazına gelmeleri ve onlara özel olarak vaazlar verilmesi müstehaptır.
2. Kocanın hakkını inkâr etmek ve çokça lânet etmek büyük günahlardandır; çünkü Cehennemle tehdit edilmesi, o günahın büyük günahlardan olduğunun alametlerindendir.
3. Hadiste, imanın artması ve eksilmesi olduğuna dair bir açıklama vardır. Kim, ibadetini artırırsa imanı ve dini artar. Kim de, ibadetini azaltırsa dini de azalır.
4. Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Akıl artıp eksilmeye uygundur; aynı şekilde iman da böyledir. Kadınlardaki eksiklikten bahsedilmesinin amacı, onları bundan dolayı suçlamak değildir. Çünkü bu, yaratılışın bir parçasıdır. Ancak bunun zikredilmesindeki amaç, onlarla fitneye düşmelerine karşı bir uyarıdır. Bu yüzden ceza, eksiklik üzerine değil, nankörlük ve diğer şeyler hakkında belirtilmiştir. Dindeki noksanlık, sadece günah olan şeylerle sınırlı değil, aksine bundan daha geneldir.
5. Hadiste, talebenin âlimin sözünün, tabi olanın da tabi olduğu kimsenin sözünün manasını anlamadığı takdirde onu tekrar gözden geçirmesi belirtilmiştir.
6. Hadiste kadının şahitliğinin erkeğin şahitliğinin yarısı olduğu belirtilmektedir. Bunun sebebi ise onun hafıza ve dikkatle kayıt altına alma yönünden daha az güçlü olmasıdır.
7. İbn Hacer -rahimehullah- “Sizden daha akıl ve dince eksik birini görmedim...” rivayeti için şöyle demiştir: Bana öyle geliyor ki, Cehennemliklerin çoğunluğunu onların oluşturmasının sebeplerinden biri de budur. Çünkü eğer bunlar akıllı bir adamın aklını kaybetmesine ve yapmaması gereken şeyleri yapmasına veya söylemesi gereken şeyleri söylemesine sebep oluyorsa, o zaman günaha ortak olmuş ve günahı artırmış olurlar.
8. Bir kadının âdet döneminde namaz kılması ve oruç tutması haramdır. Aynı şey yeni doğum yapmış bir kadın için de geçerlidir. Daha sonra temizlendiklerinde ise sadece tutamadıkları oruçları kaza ederler (namazları kaza etmezler).
9. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in güzel ahlakı ifade edilmiştir. Bu sebeple kadınların sorularına azarlamadan, kınamadan cevap vermiştir.
10. İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Sadaka, azabı def eder. İnsanlar arasındaki bazı günahlara da kefaret olabilir.
11. Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Kadınlardaki din noksanlığı, hayız (adet) dönemlerinde namazı ve orucu terk etmelerinden kaynaklanmaktadır. Çünkü ibadeti çok olanın imanı ve dindarlığı artar; ibadeti azalanın ise dindarlığı azalır. Sonra dindarlıktaki bu azalma bazen (kulun) günahkar olacağı bir şekilde gerçekleşir; bir mazereti olmaksızın farz olan namazı, orucu veya diğer vacip ibadetleri terk eden kimse gibi. Bazen de mazeretsiz olduğu halde kendisine vacip olmayan cuma namazını, gazveyi (cihadı) veya benzeri şeyleri terk eden kimse gibi günah gerektirmeyen bir şekilde olur. Bazen ise hayızlı kadının namaz ve orucu terk etmesi gibi, bizzat (dinen) bununla mükellef tutulduğu (bunu yapmaması emredildiği) bir şekilde olabilir.