عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الخُدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَضْحَى أَوْ فِطْرٍ إِلَى المُصَلَّى، فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ، فَقَالَ:
«يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ، تَصَدَّقْنَ، فَإِنِّي أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ» فَقُلْنَ: وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ، وَتَكْفُرْنَ العَشِيرَ، مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ»، قُلْنَ: وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «أَلَيْسَ شَهَادَةُ المَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ» قُلْنَ: بَلَى، قَالَ: «فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ» قُلْنَ: بَلَى، قَالَ: «فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا».

[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 304]
المزيــد ...

Yii a Abɩɩ Saʿɩɩd Al-ẖʋdriy nengẽ (Wẽnd yard be a yĩnga) a yeelame: Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ) yii kibs bɩ no-lokr raar n kẽng Pʋʋs zεεgẽ wã, n pɩʋʋg pagbẽ wã n yeele:
«Yãmb a pagb zama, maan-y doose, tɩ ad b wilga maam yãmba, tɩ yãmb sõor n yɩɩd Bugum koambẽ wã». La b yeel yã: la yaa bõe yĩnga Wẽnd Tẽn-tʋʋmã? La a yeele: «yãmb wʋsgda kãabgo la y maan sõm-zɩɩlem ne sɩdr vɩɩm-n-taare, mam ka yã neb yam la b dĩin sẽn booge, n tõe n menemes rao yam sẽn yaa sẽb sʋk soaba n leb n yɩɩd yãmb a pagb ye», la pagbã yeel yã: la tõnd dĩinã la d yamã boogrã yaa bõe, Wẽnd Tẽn-tʋʋmã? La a yeele: «Rẽ yĩnga pag kaseto a ka wala rao kaset pʋsʋk laa?» La b yeele: yaa sɩda, la a yeele: «Yaa rẽnda la yamã boogrã, la rẽ yĩnga yãmb ned fãa sã n yã Pekre, a ka basd Pʋʋsg la no-loeere?» La b yeel tɩ yaa sɩda, la a yeel yã:«Yaa rẽnda la dĩinã boogrã».

[Naṣʋn Ṣahɩɩhʋn (Gom-sikdem sẽn manege)] - [B zemsa taab a zugu (A Al-Bʋẖaariy la a Muslim n reeg-a)] - [Ṣahɩɩh Al-Bʋẖaary - 304]

bilgrã

Nabiyaamã yiime (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ) tigr raar n na n kẽng Pʋʋs zεεgẽ wã, la a ra pʋlma pagbã t'a na n welg-b lame n maan waazʋ, n kell n pids pʋlengã ra-kãngã, n yeele: Yãmb pagb zama! Maan-y sara la y wʋsg zũnuub yaafa kosgo, tɩ ad bãmbã b yiibã n yɩɩd zũnuub-rãmb lubri, bala mam yãa yãmba, saasẽ rʋʋrã raare, yãmb waooglem n yɩɩd Bugum koambã.
Tɩ pag sẽn tar yam la koεεg zĩnd be n yeele: la yaa bõe n kɩt tɩ tõnd yɩɩd Bugum koamba ne waooglem, Wẽnd Tẽn-tʋʋmã?
La a yeel yã: ad yaa yεl yĩnga: yãmb wʋsgda kãabg la tʋya la y maan sõm-zɩɩlem ne sɩd hakε. Rẽ poorẽ t'a sɩf-ba ne a sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ): mam ka yã yam koees-rãmba la dĩin sẽn ka pidi, sẽn tõe n wil yam bedr soaba la sẽb sʋk soaba, n wil-a a yellẽ, n yɩɩd yãmb a pagbã ye.
La a yeel yã: Wẽnd Tẽn-tʋʋmã, la yamã la dĩinã boogr yaa bõe?
La a yeel yã: sã n yaa yamã boogrã, yaa tɩ pagb a yiib kaset zema rao a yembr kaseto, wãnde wilgda yamã boogre, la dĩinã boogrã yaa tʋʋm sõngã boogre, bala yãmb yembr fãa zĩndida yʋndo la rasem-rãmba, n ka pʋʋsdẽ, Hayd sabab yĩnga, la a kaood noor Ramadaanã Hayd sabab yĩnga, wãnde yaa dĩinã boogrã. La b ka sãbsd yãmb ne yel-kãngã ye, b leb n ka na n yõk-yã ne yel-kãngã, bala yẽnda yaa Wẽnd naaneg la rẽ, wala ninsaal b sẽn naan-a t'a nong arzεka la a yaa yãgda a yεlã pʋgẽ, n yaa zɩta la zẽng sẽn ka rẽndã, la Nabiyaamã nek-b lame n wildg yel-kãngã tɩ yaa sẽn na n bugs-ba tɩ b ra wa tʋg n kẽ masɩɩb pʋgẽ ne yel-kãensã ye.

Sẽn be Hɑdiisã yõod-rãmbẽ

  1. Wilgda b sẽn bʋ nonglem tɩ pagbã yi n kẽng tigrã Pʋʋsgẽ la b welg-b toore n maan-b waazʋ.
  2. Maan sõm-zɩɩlem ne vɩɩm-n-taarã la kãabgã, b bee zũnuub bεdã pʋgẽ, bala b sã n pʋlem bũmb ne Bugum kõom yaa tagmas sẽn wilgd tɩ yaa zũnuub bedre.
  3. Bee hadiisã pʋga sẽn wilgd lɩɩmaoongã paasg la a boogre, ned ning tũudum sẽn paase, a lɩɩmaoongã wʋsgdame la ned ning tũudum sẽn booge, a lɩɩmaoongã boogdame.
  4. Limaam An-nawawiy yeelame (Wẽnd na yols-a): yamã paasdame la a boogdẽ, woto bal la lɩɩmaoongã, la raabã ka rat n na n wilgd sẽn togs boogrã pagbẽ wã, tɩ yaa sẽn na n sãbs-b yel-kãngã yĩng ye, bala yaa yẽnda la dĩinã yẽgre, la wãndi yaa sẽn na n wilgd tɩ b ra wa tʋg n kẽ yel-kãngã pʋgẽ ye, rẽ n kɩt tɩ b kell n rɩk nangã n tũnug ne sẽn togs yεl ninsã t'a sã n yɩ, la dĩinã boogrã ka bũmb sẽn koeeg bala tɩ yaa zũnuub sẽn paam zĩig ningã bal ye, la ad a yɩɩda rẽnda.
  5. Bee a pʋgẽ sẽn wilgd tɩ karen-biig tõe n soka bãngda, pʋgd me tõe n soka a zu-soaba, a sẽn yeel gom ningã t'a sã n ka fasem a maanã wã.
  6. Be a pʋgẽ tɩ pag kaset yaa rao kaset pʋsʋka, bala paga a tagsã paoodame.
  7. A ɭbn Hagar (Wẽnd na yols-a) a yeela Tẽn-tʋʋmã koεεgã sẽn yeel tɩ: "Mam ka yã yam koees rãmb.... n tall n teesã" tɩ vẽnega ne yẽnda tɩ yẽndã bee sabab-rãmb nins sẽn kɩt tɩ bãmb waooglem n yɩɩd Bugum koambẽ wã; bala sã n mikame tɩ bãmb yɩta sabab n menes rao yam, sẽn yaa sẽb sʋk soaba, halɩ t'a wa tʋg n maane, maa a yeel bũmb ning sẽn ka sõmb n yeele, wakat-kãnga bãmb lagem-b lame zũnuubã pʋgẽ, halɩ tɩ bãmb zũnuubã yɩɩda.
  8. Wilgdame tɩ Pʋʋsg la no-loeer yaa haraam t'a sã n wa be a Haydã wakato, a bilgr me yaa wala rogmã zɩɩm, la rẽ poorẽ b wat n rola no-loeerã tɩ b sã n wa yɩlge.
  9. Wilgda Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ) zʋg sõnga, bala a loeka pagbã b sokrã tɩ ka tũ ne sãbsg la weoogr ye.
  10. A ɭbn Hagar yeelame (Wẽnd na yols-a): be a pʋgẽ tɩ sara tusda nango, a leb n tõeeme n yaaf zũnuub-rãmb nins sẽn be bõn-naandsã ne taab sʋka.
  11. Limaam An-Nawaawiy yeelame (Wẽnd na yols-a): Dĩinã boogr pagbẽ wã, yaa b sẽn basd Pʋʋsgã la no-loeerã Haydã sasã wã, rẽnd ned ning tũudum sẽn wʋsge, a lɩɩmaoong la a dĩin paasdame, la ned ning tũudum sẽn booge, a dĩinã boogdame, rẽ poorẽ dĩinã boogrã tõe n yɩɩ ne neng a sẽn paam zũnuub a pʋgẽ, wala ned ning sẽn na n bas Pʋʋsgo maa no-loeere la zẽng sẽn ka b yiibã, sẽn yaa tũud-rãmb sẽn yaa tɩlae n zao a zugu, tɩ ka tũ ne padanga. La tõe n yɩɩ zũnuub sẽn ka be a pʋgẽ, wala ned sẽn bas arzũm Pʋʋsgo, maa zabre kẽngre, maa zẽng sẽn ka rẽnda, sẽn ka tɩlae n zao a zugu, tɩ ka tũ ne padanga. Tõe n yɩɩ neng me sãri wã sẽn rogl-a t'a maane wala Hayd soab sẽn bas Pʋʋsgã la no-loeerã.
Wilg Goɑmã lebg-rãmbã
Buudɑ gomdã: Ãnglε Urdiimdu Espayõlle Pɑɑgã (44)