حدیث: شیطان هغو خوړو ته لار مومي چې د الله نوم پرې وانه خېستل شي

عَنْ حُذَيْفَةَ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ:
كُنَّا إِذَا حَضَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا لَمْ نَضَعْ أَيْدِيَنَا حَتَّى يَبْدَأَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَضَعَ يَدَهُ، وَإِنَّا حَضَرْنَا مَعَهُ مَرَّةً طَعَامًا، فَجَاءَتْ جَارِيَةٌ كَأَنَّهَا تُدْفَعُ، فَذَهَبَتْ لِتَضَعَ يَدَهَا فِي الطَّعَامِ، فَأَخَذَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهَا، ثُمَّ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ كَأَنَّمَا يُدْفَعُ فَأَخَذَ بِيَدِهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الشَّيْطَانَ يَسْتَحِلُّ الطَّعَامَ أَنْ لَا يُذْكَرَ اسْمُ اللهِ عَلَيْهِ، وَإِنَّهُ جَاءَ بِهَذِهِ الْجَارِيَةِ لِيَسْتَحِلَّ بِهَا فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا، فَجَاءَ بِهَذَا الْأَعْرَابِيِّ لِيَسْتَحِلَّ بِهِ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، إِنَّ يَدَهُ فِي يَدِي مَعَ يَدِهَا».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2017]

دا ژباړه بیا لیدنې او کره کتنې ته اړتیا لري.

له حذيفة رضی الله عنه څخه روایت دی چې ویلي چې:
موږ به کله چې د نبي صلی الله علیه وسلم سره په خوړو کې ګډون کاوه، نو تر هغه به مو خوړو ته لاس نه نږدې کاوه تر څو به چې رسول الله ﷺ پیل نه و کړی، نو یوه ورځ مو ورسره په خوراک کې ګډون کاوه، نو ګورو چې یوه وینځه داسې راغله لکه څوک یې چې ټېل وهي، غوښتل یې چې خوړو ته لاس اوږد کړي، نو رسول الله ﷺ یې لاس ونیو. بیا یو بانډچي راغی هغه هم داسې و لکه څوک یې چې ټېل وهي، نو د هغه لاس یې هم ونیو، نو رسول الله ﷺ وفرمایل: « شیطان هغو خوړو ته لار مومي چې د الله نوم پرې وانه خېستل شي، هغه دا وینځه راوستله چې له امله یې خوړو ته لاسرسی ولري، نو ما یې لاس ونیو؛ بیا یې دا بانډچي راوست تر څو خوړو ته لاسرسی ومومي، نو ما یې لاس ونیو، قسم په هغه ذات چې زما نفس د هغه په لاس کې دی، د شیطان لاس زما په لاس کې د دوی له لاسونو سره یو ځای دی.
[صحیح] - [مسلم روایت کړی] - [صحیح مسلم - 2017]

تشریح

حذيفة بن اليمان رضی الله عنه یادونه کوي چې کله به دوی د نبي صلی الله علیه وسلم سره په خوړو کې ګډون کاوه نو خپل لاسونه به یې تر هغه خوړو ته نه اوږدول چې رسول الله ﷺ به پیل نه و کړی، نو یو ځل ورسره ناست وو، یوه وینځه په ډېرې بیړې داسې راغله لکه څوک یې چې ټېل وهي، غوښتل یې لاس په خوړو کې ښکته کړي، نو رسول الله ﷺ یې لاس ونیو. بیا یو بانډچي هم همداسې راغی، نو مخکې له دې چې خوړو ته لاس تېر کړي، د هغه لاس یې هم ونیو، نو رسول الله ﷺ وفرمایل: شیطان کولی شي هغه مهال خوړو ته لاسرسی ولري چې انسان د الله د نوم له یادولو پرته پیل وکړي. هغه دا وینځه راولیږله چې له هغې سره خوړل ځان ته روا کړي، نو ما یې لاس ونیو؛ بیا یې دا بدوي (بانډچي) راوست چې خوړو ته لار ومومي، نو ما یې لاس ونیو، قسم په هغه ذات چې زما نفس د هغه په لاس کې دی، د شیطان لاس زما په لاس کې د هغې له لاس سره یو ځای و. بیا یې د الله نوم واخیست او خوراک یې وکړ.

د حديث له ګټو څخه

1. د نبي صلی الله علیه وسلم پر وړاندې د صحابه کرامو درناوی او ادب.
2. د خوړو له آدابو څخه دا دي چې ماشوم باید تر هغه وخته انتظار وباسي چې مشر او درناوي وړ کس په خوړو پیل وکړي.
3. شیطان ځینې بېخبره خلک هڅوي چې هغه کړنې وکړي چې هغه پرې خوشحالیږي ترڅو خپل هدف ته ورسیږي. دغه حدیث هم د همدې خبرې مثال دی.
4. نووي وايي: علماوو ویلي چې غوره ده چې بسم الله په لوړ غږ وویل شي تر څو یې نور واوري او پام یې ورته راواړوي.
5. که څوک راشي او غواړي خواړه وخوري او د الله نوم اخېستل ترې وانه وریدل شي، نو د هغه د لاس دې ونیسي تر څو بسم الله ووایي.
6. پر عالم سړي د نارووا مخنیوی واجب دی، او پر هغه چا چې په لاس یې د مخنیوي ځواک لري.
7. دا حديث د رسول الله ﷺ له معجزو څخه یوه معجزه ده، ځکه چې الله تعالی د هغې پېښې په اړه خبر ورکړی دی چې پدې کېسه کې شوېده.
8. شیطان د مؤمنانو خوړو ته لاسرسی نه شي موندلی، مګر هغه وخت چې د الله نوم پرې وانخېستل شي.
9. خلکو ته د خوړلو او څښلو اسلامي آداب ورښودل مستحب دي.
10. په خبرې د ټینګار په موخه قسم کول مستحب دي.
11. نووي ويلي: د اوبو، شیدو، شاتو، ښوروا، درملو او ټولو څښاکو پر مهال بسم الله ویل داسې دي لکه په خوړو د بسم الله ویلو په څېر.
12. نووي وايي: که څوک د خوراک په پیل کې بسم الله په قصدي، هېرېدلو، ناپوهۍ، مجبورۍ یا بل عذر پرېږدي او بیا یې د خوړلو پر مهال د ویلو توان ولري، نو مستحب دي چې داسې ووایي: «بسم الله أوله وآخره». ځکه چې رسول الله ﷺ فرمایلي: کله چې له تاسو څخه څوک خوراک کوي، نو د الله نوم دې واخلي، او که یې په پیل کې هېر شو، نو ودې وایي: «بسم الله أوله وآخره؛. دا حدیث ابو داود او ترمذي. روایت کړی.