Hadis: Şeytan, Allah'ın adının anılmaması suretiyle yemeği kendisine helal kılmaya çalışıyor

عَنْ حُذَيْفَةَ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ:
كُنَّا إِذَا حَضَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا لَمْ نَضَعْ أَيْدِيَنَا حَتَّى يَبْدَأَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَضَعَ يَدَهُ، وَإِنَّا حَضَرْنَا مَعَهُ مَرَّةً طَعَامًا، فَجَاءَتْ جَارِيَةٌ كَأَنَّهَا تُدْفَعُ، فَذَهَبَتْ لِتَضَعَ يَدَهَا فِي الطَّعَامِ، فَأَخَذَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهَا، ثُمَّ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ كَأَنَّمَا يُدْفَعُ فَأَخَذَ بِيَدِهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الشَّيْطَانَ يَسْتَحِلُّ الطَّعَامَ أَنْ لَا يُذْكَرَ اسْمُ اللهِ عَلَيْهِ، وَإِنَّهُ جَاءَ بِهَذِهِ الْجَارِيَةِ لِيَسْتَحِلَّ بِهَا فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا، فَجَاءَ بِهَذَا الْأَعْرَابِيِّ لِيَسْتَحِلَّ بِهِ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، إِنَّ يَدَهُ فِي يَدِي مَعَ يَدِهَا».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2017]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

Huzeyfe -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir:
Bizler, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- ile birlikte bir yemeğe oturduğumuzda Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- yemeğe başlamadıkça elimizi yemeğe uzatmazdık. Yine O'nunla birlikte bir yemeğe oturmuştuk ki, küçük bir kız çocuğu geldi ve sanki biri, onu itekliyormuşçasına yemeğe daldı. Elini yemeğe uzattığında Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onun elini tuttu. Derken bir bedevi geldi, o da aynı şekilde yemeğe atlarcasına elini uzattı. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onun da elini tuttu ve şöyle buyurdu: «Şeytan, Allah'ın adının anılmaması suretiyle yemeği kendisine helal kılmaya çalışıyor. Bu yemeği de kendisine helal kılmak için öncelikle bu cariyeyi getirdi, ben onun elini tuttum. Yine kendisine helal kılmak için bu bedeviyi getirdi, onun da elini tutuverdim. Canımı elinde bulunduran Allah'a yemin olsun ki, Şeytan'ın eli, o kızın elleriyle birlikte elimdeydi.»
[Sahih Hadis] - [Müslim rivayet etmiştir] - [Sahih-i Müslim - 2017]

Şerh

Huzeyfe -radıyallahu anh-'ın zikrettiğine göre: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- ile birlikte yemek yerlerken, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- elini yemeğe sokmadan önce kendileri ellerini yemeğe sokmazlardı. Bir defasında, onunla birlikte yemek yerken, küçük bir kız büyük bir hızla, sanki itiliyormuş gibi geldi ve yemeğe elini sokmaya çalıştı. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- kızın elini tuttu. Sonra bir bedevî geldi, sanki itiliyormuş gibi, yemeğe dokunmadan önce elini tuttu. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Şeytan, bir kişi Allah Teâlâ'yı anmadan yemek yemeye başlarsa, o yemeği yiyebilir. (Rasûlullah şöyle demiştir): Şeytan bu kızı getirip bizimle yemek yemeyi helal kılmak istedi, kızın elini tuttum. Sonra bu bedeviyi getirip bizimle yemek yemeyi helal kılmak istedi, onun da elini tuttum. Canım elinde olan Allah'a yemin ederim ki, Şeytan'ın eli de onun eliyle birlikte benim elimdeydi (Şeytan'ın elini hissettim). Sonra Rasûlullah, Allah Teâlâ'nın adını zikretti ve yemeği yedi.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Sahabelerin Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e duydukları saygı ve ona karşı gösterdikleri güzel ahlak.
2. Yemek yeme adabının kurallarından biri de, küçüklerin büyük ve daha erdemli olanlar yemeye başlayana kadar beklemeleridir.
3. Şeytan, kendi amacına ulaşmak için bazı gafil insanları onayladığı işleri yapmaya iter ve bu hadiste de bu durum anlatılmaktadır.
4. İmam Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Âlimler şöyle demişlerdir: Besmelenin yüksek sesle söylenmesi tavsiye edilir ki, diğerleri de duyup haberdar olsunlar.
5. Birisi yemek yemek için geldiğinde ve "Bismillah" (Allah'ın adıyla) demediğini duyarsanız, demeyene kadar elini tutun.
6. Âlimlerin yanlış olanı ilimleriyle değiştirmeleri, gücü yetenlerin (yöneticiler vb.) ise zorla yanlış olanı değiştirmeleri farzdır.
7. Bu hadis, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in mucizelerinden biridir; zira Allah Teâlâ, bu olayda yaşananları ona bildirmiştir.
8. Şeytan, yemekten önce Allah'ın adı anıldığı sürece Müminlerin yemeğinden yiyemez.
9. İnsanlara İslam'da yeme içme adabını öğretmek arzu edilen bir şeydir.
10. Yemin etmenin amacı, dinleyiciye konunun önemini vurgulamaktır.
11. Nevevî şöyle demiştir: Su, süt, bal, et suyu, ilaç ve diğer tüm içecekleri içerken Allah'ın adını anmak, yemek yerken Allah'ın adını anmak gibidir.
12. İmam Nevevî şöyle demiştir: Bir kimse kasten, unutkanlıkla, bilgisizlikten, zorlama altında veya başka bir sebeple bunu yapamazken, yemek yerken bunu yapabilecek duruma gelirse, "Bismillahi evvelehû ve âhirahû" (Yemeğin başında ve sonunda Allah’ın adıyla) demesi tavsiye edilir. Çünkü Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sizden biri yemek yerken Allah’ın adını ansın. Eğer yemeğin başında Allah’ı anmayı unutursa, bismillahi evvelehû ve âhirahû (Allah’ın adıyla, yemeğin başında ve sonunda) desin.» (Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiştir.)