ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਅਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸਫ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਜ਼ਿਲਤ ਹੈ, ਫਿਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਤਹਜੀਰ (ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਨਮਾਜ਼) ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਜ਼ਿਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਦੌੜਦੇ।

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضيَ اللهُ عنهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا، وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي التَّهْجِيرِ لَاسْتَبَقُوا إِلَيْهِ، وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي الْعَتَمَةِ وَالصُّبْحِ لَأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 437]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਅਬੂ ਹੁਰੇਰਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
«ਜੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਅਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸਫ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਜ਼ਿਲਤ ਹੈ, ਫਿਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਤਹਜੀਰ (ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਨਮਾਜ਼) ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਜ਼ਿਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਦੌੜਦੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਅੰਧੇਰਾ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਜ਼ਿਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰੇਂਗ ਕੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦੇ।»
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 437]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਲੋਕ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਕਿ ਅਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ, ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਬਰਕਤ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਨਾ ਮਿਲਦਾ ਬਸ ਇਹੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਠੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਕਿ ਕੌਣ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਿੱਠੀਆਂ ਪਾਂਦੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਕਿ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਭਲਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਕਿ ਇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਫ਼ਜਰ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਸਵਾਬ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣਾ ਆਸਾਨ ਲੱਗਦਾ, ਚਾਹੇ ਘੁੱਟਣਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰੇਂਗਣਾ ਪਏ ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਅਜ਼ਾਨ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ
2. ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਅਤੇ ਇਮਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
3. ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮਸਨੂਨ ਪਹਿਲੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਾਣਾ, ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਾ, ਨਫ਼ਲ ਅਦਾ ਕਰਨਾ, ਕੁਰਆਨ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਉਸ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣਾ, ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ।
4. ਫ਼ਜਰ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤਰਗੀਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਵਾਬ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਨਫ਼ਸ ਉੱਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ — ਇੱਕ ਨੀਂਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਲਲ ਪਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
5. ਇਮਾਮ ਨਵਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਠੀ ਪਾਉਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਹੋਵੇ।
6. ਦੂਜੀ ਕਤਾਰ ਤੀਜੀ ਤੋਂ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਚੌਥੀ ਤੋਂ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ।