بروز رسانی: خداوند به کسی که از روی تکبر و غرور لباسش را [بر روی زمین] بکشد، نگاه [رحمت] نمی‌کند

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:

«لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 5783]

از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ». یعنی: «خداوند به کسی که از روی تکبر و غرور لباسش را [بر روی زمین] بکشد، نگاه [رحمت] نمی‌کند».
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح بخاری - 5783]

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم از رها کردن لباس یا اِزار (لنگ) در پایین‌تر از قوزک پا از روی خودپسندی و تکبر هشدار داده‌اند، و اینکه هر کس چنین کند، سزاوار این تهدید شدید است که خداوند در روز قیامت با نگاه رحمت به او ننگرد.

از نکات این حدیث

1. «لباس» شامل هر چیزی می‌شود که پایین‌تنه را می‌پوشاند، از قبیل شلوار، پیراهن بلند، لنگ و غیره.
2. نهی از اِسبال (رها کردن لباس پایین‌تر از قوزک) مخصوص مردان است. نووی گفته است: و علما بر جایز بودن اسبال برای زنان اجماع دارند، و از پیامبر صلی الله علیه و سلم به صحت رسیده است که به آنان اجازه دادند دامن لباسشان را به اندازهٔ یک ذراع (از آرنج تا سر انگشتان) بلندتر بگیرند.
3. ابن باز گفته است: اسبال به دلیل عمومیت احادیث، ممنوع و حرام است. اما مجازات آن متفاوت است و لازم نیست که یکسان باشد، زیرا کسی که قصد تکبر دارد، مانند کسی نیست که چنین قصدی ندارد.
4. ابن باز می‌گوید: زن عورت است، پس مانعی ندارد که [لباسش را] به اندازهٔ یک وجب بلندتر بگیرد، و اگر برایش کافی نبود، از قوزک پا به اندازهٔ یک ذراع بلندتر بگیرد.
5. قاضی گفته است: علما گفته‌اند: و به طور خلاصه، هر آنچه در لباس از نظر بلندی و گشادی، فراتر از نیاز و حد معمول باشد، مکروه است، و خداوند داناتر است.
6. نووی گفته است: اندازهٔ مستحب برای پایین آمدن لبهٔ پیراهن و لنگ، تا نصف ساق پاست. و آنچه میان نصف ساق و قوزک پا باشد، اشکالی ندارد. و آنچه پایین‌تر از آن باشد، در آتش است. پس مستحب، نصف ساق است، و جایزِ بدون کراهت، از زیر آن تا قوزک‌هاست، و آنچه از قوزک‌ها پایین‌تر بیاید، ممنوع است.
7. ابن عثیمین دربارهٔ این سخن که «خداوند به او نگاه نمی‌کند» گفته است: یعنی نگاه رحمت و رأفت، و منظور از آن، نگاه عمومی (دیدن) نیست؛ زیرا هیچ چیز بر خداوند سبحانه و تعالی پوشیده نیست و هیچ چیز از دید او پنهان نمی‌ماند، بلکه منظور، نگاه رحمت و رأفت است.