بروز رسانی: ایشان نه زشت‌گو بودند و نه به زشت‌گویی تظاهر می‌کردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند، بلکه عفو و گذشت می‌کردند

عَن أَبي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ قَالَ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ أُمِّ المؤْمنينَ رَضيَ اللهُ عنها عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ:
لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ.
[صحيح] - [رواه الترمذي وأحمد] - [سنن الترمذي: 2016]

از ابوعبدالله جَدَلی روایت است که گفت: از عایشه ام‌المؤمنین رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق رسول خدا صلی الله علیه و سلم پرسیدم، پس فرمود:
ایشان نه زشت‌گو بودند و نه به زشت‌گویی تظاهر می‌کردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند، بلکه عفو و گذشت می‌کردند.
[صحیح است] - [به روایت ترمذی و احمد] - [سنن ترمذی - 2016]

شرح

از ام‌المؤمنین عایشه رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق پیامبر صلی الله علیه و سلم پرسیده شد، پس گفت: در طبع ایشان زشتی و قبح در گفتار و کردارشان نبود، و به زشت‌گویی تظاهر نمی‌کردند و قصد آن را نداشتند، و اهل داد و فریاد نبودند که در بازارها صدایشان را بلند کنند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند؛ بلکه با نیکی پاسخ می‌دادند و در باطن عفو می‌کردند و در ظاهر از آن روی برمی‌گرداندند و چشم‌پوشی می‌کردند.

از نکات این حدیث

1. بیان آنچه پیامبر صلی الله علیه و سلم بر آن بودند از اخلاق والا و دوری از اخلاق ناپسند.
2. تشویق به انجام اخلاق نیکو و دوری از اخلاق بد.
3. ناپسند بودن سخن گفتن با کلمات زشت و کلام قبیح.
4. ناپسند بودن بلند کردن صدا بر مردم و فریاد زدن بر آنان.
5. تشویق به پاسخ بدی را با نیکی و عفو و گذشت دادن.