Hadis: İnsanlar oruçlarını açmakta acele ettikleri sürece, hayır üzerine olmaya devam ederler

عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:

«لَا يَزَالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا عَجَّلُوا الْفِطْرَ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1098]

Sehl b. Sa'd -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«İnsanlar oruçlarını açmakta acele ettikleri sürece, hayır üzerine olmaya devam ederler.»
[Sahih Hadis] - [Muttefekun aleyh] - [Sahih-i Müslim - 1098]

Şerh

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, Güneş'in batışının gerçekleşmesinin ardından oruçlarını açmakta acele ettikleri sürece insanların hayır üzere olmaya devam edeceğini, bunun sünnete uyma ve onun sınırlarına bağlı kalma anlamına geldiğini bildirmiştir.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Hadis, Güneş battıktan sonra acele edilmesini teşvik eder. Anlamı ise, bu sünnete uydukları sürece, ümmetin iyi olmaya devam edeceği ve işlerinin düzende kalacağıdır. Eğer oruçlarını açmayı geciktirirlerse, bu durum onların içine düştükleri bir fesadın alameti olacaktır.
2. İnsanlar, sünnete uymaları sebebiyle hayır üzerine kalmaya devam ederler. İşlerin bozulması ise sünnet olanın değiştirilmesiyle alakalıdır.
3. (Bu durum), iftarı geciktiren Ehl-i Kitap’a ve bidat ehline muhalefet etmek (onlardan farklı davranmak) içindir.
4. İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Bu (hadiste), söz konusu hükmün gerekçesinin açıklaması vardır. el-Muhelleb -rahimehullah- şöyle demiştir: Buradaki hikmet, geceden gündüze bir ilave yapılmamasıdır. Ayrıca bu (iftarda acele etmek), oruç tutan kimseye daha kolaylık sağlar ve ibadet için ona güç verir. Âlimler, bu hükmün (iftar etmenin) geçerli olabilmesi için, güneşin battığının gözle görülerek veya iki adil kişinin haberiyle kesinleşmesi durumunda olacağı konusunda ittifak etmişlerdir. Tercih edilen görüşe göre bir adil kişinin haberi de yeterlidir.
5. İbn Hacer rahimehullah- şöyle demiştir: Önemli bir uyarı: Bu zamanda ortaya çıkarılan münker bidatlardan biri de, ramazanda ikinci ezanın fecirden yaklaşık yirmi dakika önce okunması ve oruç tutmak isteyen kimselere yeme içmenin haram olduğunu göstermek için yakılan kandillerin söndürülmesidir. Bunu ortaya çıkaranlar ise bunun ibadette ihtiyat amacıyla yapıldığını iddia etmişlerdir. Oysa bu uygulamayı (gerçek imsak vaktinin o an olmadığını) ancak sınırlı sayıda insan bilmektedir. Bu durum onları (zamanla) öyle bir noktaya sürüklemiştir ki, vaktin girdiğinden iyice emin olmak zannıyla artık akşam ezanını da ancak güneş battıktan bir birkaç dakika sonra okur hale gelmişlerdir. Böylece iftarı geciktirmiş, sahuru ise öne çekmiş ve sünnete muhalefet etmişlerdir. İşte bu yüzdendir ki, aralarındaki hayır azalmış ve şer çoğalmıştır. Yardımına başvurulacak olan yalnızca Yüce Allah'tır.