Hadithi: “Kthehu dhe falu, se nuk je falur.”

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه:
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ المَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ، فَصَلَّى، فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَرَدَّ وَقَالَ: «ارْجِعْ فَصَلِّ، فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ»، فَرَجَعَ يُصَلِّي كَمَا صَلَّى، ثُمَّ جَاءَ، فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: «ارْجِعْ فَصَلِّ، فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ» ثَلاَثًا، فَقَالَ: وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالحَقِّ مَا أُحْسِنُ غَيْرَهُ، فَعَلِّمْنِي، فَقَالَ: «إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلاَةِ فَكَبِّرْ، ثُمَّ اقْرَأْ مَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنَ القُرْآنِ، ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْدِلَ قَائِمًا، ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا، وَافْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلاَتِكَ كُلِّهَا».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 757]

Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon
se i Dërguari i Allahut ﷺ hyri në xhami. Pas tij hyri një burrë dhe u fal, pastaj erdhi dhe i dha selam Profetit ﷺ. I Dërguari i Allahut ﷺ ia ktheu selamin dhe i tha: “Kthehu dhe falu, se nuk je falur.” Personi u kthye dhe u fal si më parë, pastaj erdhi te Profeti ﷺ dhe i dha selam. Ai i tha: “Ve alejke selam”. Pastaj vazhdoi: “Kthehu dhe falu, se nuk je falur.” Kështu veproi tri herë. Në fund, personi në fjalë tha: “Betohem në Atë që të ka dërguar me të vërtetën se nuk di më mirë! Prandaj, më mëso!” Profeti ﷺ i tha: “Kur të ngrihesh për t'u falur, merre tekbrin (thuaj: “Allahu Ekber"), pastaj lexo ndonjë pjesë të Kuranit që e di. Pastaj bjer në ruku dhe qëndro derisa të qetësohesh në ruku, pastaj ngrihu derisa të drejtohesh në këmbë. Pastaj, bjer në sexhde derisa të qetësohesh në sexhde, pastaj ngrihu dhe qëndro derisa të qetësohesh ulur. Kështu vepro gjatë gjithë namazit.”
[Sahih] - [Muttefek alejhi] - [Sahihu i Buhariut - 757]

Shpjegimi

Profeti ﷺ hyri në xhami, e pas tij hyri një njeri dhe i fali dy rekate shpejt, pa qetësi gjatë qëndrimit të tij në këmbë, ruku dhe sexhde. Profeti ﷺ e vëzhgonte teksa falej. Pastaj ky njeri shkoi tek Profeti ﷺ, i cili ishte ulur në një cep të xhamisë, dhe e përshëndeti. Profeti ﷺ i ktheu përshëndetjen dhe i tha: “Kthehu dhe përsërite namazin, sepse nuk je falur.” Ai u kthye dhe u falë përsëri shpejt si më parë, pastaj shkoi dhe i dha selam Profetin ﷺ, i cili i tha: “Kthehu dhe falu, sepse nuk je falur.” Kjo u përsërit tri herë. Pastaj njeriu tha: “Pasha Atë, të Cilin të ka dërguar me të vërtetën, nuk mund të bëj më mirë se kaq, andaj më mëso!” Atëherë Profeti ﷺ i tha: "Kur të ngrihesh për namaz, thuaje tekbirin fillestar, pastaj lexoje suren Fatiha dhe diçka tjetër, që Allahu ta lehtëson. Pastaj, bjer në ruku derisa të ndihesh i qetë, duke vendosur pëllëmbët mbi gjunjë dhe shpinën drejt. Pas kësaj, ngrihu dhe qëndro drejt derisa eshtrat të kthehen në nyjet e tyre. Më pas bjer në sexhde derisa të ndihesh i qetë, duke vendosur ballin, hundën, pëllëmbët, gjunjët dhe majat e gishtave të këmbëve mbi tokë. Pastaj ngrihu dhe qëndro i qetë ulur midis dy sexhdeve. Kështu vepro gjatë gjithë namazit.

Mësime nga hadithi

1. Këto shtylla të namazit nuk bien, as nga harresa e as nga padija, siç tregon urdhri që namazliu (që bëri gabime) ta përsërisë namazin e tij. Profeti ﷺ nuk mjaftoi vetëm duke e mësuar atë.
2. Qetësia (ar. tumanineh) është një nga shtyllat e namazit.
3. Neveviu ka thënë: "Kjo tregon se kush lë ndonjë nga veprat e obligueshme të namazit, namazi i tij është i pavlefshëm."
4. Neveviu ka thënë: "Kjo tregon gjithashtu butësinë që duhet treguar ndaj nxënësit dhe të paditurit, duke u sjellë me mirësi, duke i sqaruar çështjet, përmbledhur qëllimet kryesore dhe duke u përqendruar tek ajo që është thelbësore për ta, jo tek pjesët shtesë që nuk mund t’i mbajnë mend ose t’i zbatojnë."
5. Neveviu ka thënë: "Kjo tregon se nëse një muftiu (fetvadhënësi) i bëhet një pyetje dhe ka një çështje tjetër që pyetësi ka nevojë, por nuk pyeti, është e rekomandueshme që muftiu ta përmendë. Kjo duhet konsideruar si këshillë, jo si fjalë për çështje të parëndësishme."
6. Vlera e pranimit të lëshimit të detyrave duket qartë në fjalën e tij: "... nuk di më mirë! Prandaj, më mëso!”
7. Ibn Haxheri ka thënë: "Kjo do të thotë të urdhërosh për të mirën dhe të ndalosh të keqen, si dhe që nxënësi të kërkojë nga dijetari që ai ta mësojë."
8. Është e pëlqyeshme kur e takon dikë, t'i japësh selam, dhe është obligim t'i kthehet (nëse dikush të jep). Po ashtu, është e pëlqyeshme ta përsërisësh selamin, nëse takimi ndodh përsëri, edhe nëse pak kohë ka kaluar, gjithashtu kthimi i tij është obligim çdoherë.