Hadith: “ਉੱਪਰਲੀ ਹੱਥ ਹੇਠਲੀ ਹੱਥ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।”
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا:
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى المِنْبَرِ، وَذَكَرَ الصَّدَقَةَ، وَالتَّعَفُّفَ، وَالمَسْأَلَةَ: «اليَدُ العُلْيَا خَيْرٌ مِنَ اليَدِ السُّفْلَى، فَاليَدُ العُلْيَا: هِيَ المُنْفِقَةُ، وَالسُّفْلَى: هِيَ السَّائِلَةُ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 1429]
المزيــد ...
ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ —
ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਮਿੰਬਰ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਸਦਕਾ, ਪਾਕ-ਦਾਮਨੀ ਅਤੇ ਮੰਗਣ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਰਮਾਇਆ:«“ਉੱਪਰਲੀ ਹੱਥ ਹੇਠਲੀ ਹੱਥ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।”ਉੱਪਰਲੀ ਹੱਥ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਦਿੰਦਾ ਹੈ),
ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਹੱਥ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 1429]
ਨਬੀ ਅਕਰਮ ﷺ ਨੇ ਖੁਤਬੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿੰਬਰ ‘ਤੇ ਸਦਕਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਬਚਣ (ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਨਿਆਜ਼ ਰੱਖਣ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਫਰਮਾਇਆ: ਉਹ ਹੱਥ ਜੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਉਸ ਹੱਥ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਤੇ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਹੈ ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
Benefits from the Hadith
- ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਨੇਕੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਕਰਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗਣ (ਸਵਾਲ ਕਰਨ) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
- ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਫੈਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਖੁਦਦਾਰੀ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਰਗੀਬ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚੇ ਤੇ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਤਰਗੀਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਫ਼ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਹੱਥ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਦੇ ਐਤਬਾਰ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਇਹ ਹੈ — ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੱਥ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ), ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜੋ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ (ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ), ਫਿਰ ਉਹ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜੇ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Categories
More ...
- Hadith: **"ਸਦਕਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਾਲ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਨ-ਇਜ਼ਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਅੱਲਾਹ ਲਈ ਇਨਕਿਸਾਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਲਾਹ ਉਸਦਾ ਦਰਜਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"**
- Hadith: ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਖਰਚ ਕਰ, ਏ ਆਦਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖਰਚ ਕਰਾਂਗਾ।
- Hadith: ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨੀyyat ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਸਦਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Hadith: **"ਅਮਲ ਛੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਚਾਰ ਹਨ, ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਦੋ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਹੀ ਕੰਮ ਦਸ ਗੁਣੇ ਜਿੰਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹੀ ਕੰਮ ਸੱਤ ਸੌ ਗੁਣੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।** **ਜੋ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ:** * ਜੇ ਕੋਈ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਅੱਲਾਹ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸ਼ਰੀਕ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਰੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ। **ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ:** * ਜੇ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਮਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। * ਜੇ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। * ਜੇ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਗੁਣਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। * ਜੇ ਕੋਈ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸੌ ਗੁਣਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। **ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਹਾਲਤਾਂ ਹਨ:** * ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹਨ ਪਰ ਆਖਿਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਹੋਣਗੇ। * ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਹਨ ਪਰ ਆਖਿਰਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ। * ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਆਖਿਰਤ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਹੋਣਗੇ। * ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਆਖਿਰਤ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ।"\*\*
- Hadith: ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਐਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਖੁਦਾ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਜਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
- Hadith: ਯਾ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ! ਸਾਡ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਦਕਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: «ਪਾਣੀ»।ਸਾਡ ਨੇ ਇਕ ਕੂਆਂ ਖੋਦਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਦਕਾ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ ਲਈ ਹੈ।
- Hadith: ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਦੋ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਊਤਰਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ‘ਹੇ ਅੱਲਾਹ! ਖਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਦਲ (ਰਿਜ਼ਕ) ਦੇ’, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ‘ਹੇ ਅੱਲਾਹ! ਜੋ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ।’