فەرموودە: مهتهلا ههڤالێ باش و ههڤالێ خراب وهكی خودانێ مسكێ و ئهوێ كویرها ئاسنی (كو ئاسنگهره) خۆش دكهت،
عَنْ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«إِنَّمَا مَثَلُ الْجَلِيسِ الصَّالِحِ وَالْجَلِيسِ السَّوْءِ كَحَامِلِ الْمِسْكِ وَنَافِخِ الْكِيرِ، فَحَامِلُ الْمِسْكِ: إِمَّا أَنْ يُحْذِيَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَبْتَاعَ مِنْهُ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ مِنْهُ رِيحًا طَيِّبَةً، وَنَافِخُ الْكِيرِ: إِمَّا أَنْ يُحْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةً».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 2628]
المزيــد ...
ئهبو موسا (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:
«مهتهلا ههڤالێ باش و ههڤالێ خراب وهكی خودانێ مسكێ و ئهوێ كویرها ئاسنی (كو ئاسنگهره) خۆش دكهت، خودانێ مسكێ: یان دێ هندهكێ دهته ته، یان دێ ژێ كڕی، یان ژی دێ بێهنهكا خۆش ژێ هێته ته. بهلێ هندیكه ئهوه یێ كویرها ئاسنی خۆش دكهت: یان دێ جلكێن ته سۆژیت، یان ژی دێ بێهنهكا پیس ژێ هێته ته».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 2628]
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) مهتهل بۆ دوو جۆرێن مرۆڤان ئینا:
جۆرێ ئێكێ: ههڤالێ باشه، ئهوێ بهرێ مرۆڤی ددهته خودێ و وی تشتێ خودێ ژێ ڕازی دبیت و هاریكارییا مرۆڤی دكهت ل سهر گوهدارییا خودێ. مهتهلا وی وهكی مهتهلا وی كهسییه یێ مسكێ (كو بێهنخۆشییهكه) دفرۆشیت؛ یان دێ هندهكێ ب دیاری دهته ته، یان دێ ژێ كڕی، یان ژی دێ بێهنهكا خۆش ژێ هێته ته.
جۆرێ دووێ: ههڤالێ خرابه، ئهوێ دبیته ڕێگر ل بهر ڕێكا خودێ و هاریكارییا مرۆڤی دكهت ل سهر ئهنجامدانا گونههان و تو كارێن خراب ژێ دبینی، ئهوێ كو ژ بهر ههڤالینییا كهسهكێ وهكی وی و ڕوینشتنا د گهل وی دێ لۆمهی ته هێته كرن. مهتهلا وی وهكی مهتهلا وی ئاسنگهرییه یێ پف دكهته ئاگرێ خۆ؛ یان دێ جلكێن ته سۆژیت ب وێ چریسكا ژ ئاگرێ وی دپهشیت، یان ژی دێ بێهنهكا پیس ژێ هێته ته ژ بهر نێزیكبوونا ته ل وی.
لە سوودەکانی فەرموودەکە
- دروستییا ئینانا مهتهلان دا كو ڕامان بۆ گوهداری پتر ڕوهن ببیت.
- هاندان و شرینكرن ل سهر ههڤالینیكرنا كهسێن باش و چاكهكار و دویركهڤتن ژ مرۆڤێن خراب و ڕهوشت پیس.
پۆلێنکردنەکان
زیاتر
- فەرموودە: ((چار خهسلهت و سالۆخهت یێن ههین، ههر كهسێ ل دهڤ ههبن، ئهو منافق و دووڕویهكێ خۆڕییه، و ههر كهسێ سالۆخهتهك ژ وان چاران ل دهڤ ههبیت، ئهڤه سالۆخهتهك ژ سالۆخهتێن نیفاق و دووڕویاتییێ یێ ل دهڤ وی ههی ههتا دهێلیت: ئهگهر ئاخڤت؛ دێ درهوێ كهت، ئهگهر كهسهكی باوهرییا خۆ پێ ئینا؛ دێ خیانهتێ كهت، ئهگهر سۆز و پهیمانهك دا؛ دێ لێڤهبیت و ئهگهر گهنگهشهك كر دێ ژ حهقییێ دویر كهڤیت و دێ سنووران بهزینیت))
- فەرموودە: ((خۆ ژ وان ههر حهفت گونههێن مرۆڤی دبهنه هیلاكێ دویربێخن
- فەرموودە: ((ههر پێنج نڤێژ، ئهینی بۆ ئهینییێ، ڕهمهزان بۆ ڕهمهزانێ، كهفارهت و ژێبهرن بۆ گونههێن د ناڤبهرا خۆدا، (بهلێ ب مهرجهكی) ئهگهر مرۆڤی خۆ ژ گونههێن مهزن دویر ئێخست))
- فەرموودە: ((ئهگهر دوو موسلمان ب شیرێن خۆ هاتنه بهرامبهری ئێك و شهڕێ ئێك كر، هنگی كوشتی و بكوژ ههردوو یێن د ئاگرێ جههنهمێدا
- فەرموودە: ((هندهك زهلام ب نهحهقی دهستوهردانێ د مالێ خودێدا دكهن، ل ڕۆژا قیامهتێ ئاگر بۆ وانه))
- فەرموودە: ((خهبهران نهبێژنه مرییان، چونكی ئهو یێن گههشتینه وی كارێ وان بهری خۆ فڕێكری و ئهنجامدای))
- فەرموودە: ((بۆ چ موسلمانان یا حهلال نینه ئهو ژ سێ شهڤان زێدهتر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بدهتێ و د گهل نهئاخڤیت، دێ گههنه ئێك و ئهڤه دێ پشتا خۆ دهته ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ دهته وی، باشترینێ وان ژی ئهوه یێ دهستپێكێ سلاڤ دكهت))