ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਰਦਨਾਕ ਸਜ਼ਾ ਹੈ

عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ: أُشَيْمِطٌ زَانٍ، وَعَائِلٌ مُسْتَكْبِرٌ، وَرَجُلٌ جَعَلَ اللَّهَ لَهُ بِضَاعَةً، فَلَا يَبِيعُ إِلَّا بِيَمِينِهِ وَلَا يَشْتَرِي إِلَّا بِيَمِينِهِ».
[صحيح] - [رواه الطبراني] - [المعجم الصغير: 821]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

«ਸਲਮਾਨ ਫਾਰਸੀ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:»
«ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਰਦਨਾਕ ਸਜ਼ਾ ਹੈ: 1- ਝੂਠਾ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਾਤੀ-ਦਾਰ, 2- ਗ਼ਰੀਬੀ 'ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, 3- ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਲਾਹ ਲਈ ਵਪਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦਹੀਨੇ ਹੱਥ ਦੀ ਰੀਤ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।»
[صحيح] - [رواه الطبراني] - [المعجم الصغير - 821]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਅਲਾਹ ਦੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਤੌਬਾ ਨਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਲਾਹ ਦੀ ਮਾਫੀ ਨਾ ਮਿਲਣ: ਪਹਿਲਾ: ਅਲਾਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜਕੇ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰੋਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਏਗੀ। ਦੂਜਾ: ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇਗਾ। ਤੀਜਾ: ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਖਿਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਸਜ਼ਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਵਰਗ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ ਵਰਗ: ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ ਜੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਜਨਾਬੀ ਜ਼ਨਾਵਤ (ਜ਼ਿਨਾ) ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਵਰਗ: ਗਰੀਬ ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਵਰਗ: ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਵਿੱਚ ਅਲਹਦ ਬਹੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਸਾਧਨ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਕ਼ਾਦੀ ਅਯਾਦ ਨੇ ਇਸ ਭਾਰੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕਾਰਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਬੂਝ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਣ ਵੀ ਉਸਦੇ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਗੁਨਾਹ ਲਈ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੁਨਾਹ ਕਿਸੇ ਅਣਚਾਹੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਜਾਂ ਆਦਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਮਨਮਾਨੀ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਉਪੇਸ਼ਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੇ ਲਈ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋੜ ਲਈ।
2. ਜ਼ਿਨਾ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਘੋਰ ਅਹੰਕਾਰ (ਕਬਰ) ਵੱਡੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।
3. ਘੋਰ ਅਹੰਕਾਰ (ਕਬਰ): ਸੱਚ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਣਾ।
4. ਵੇਚ-ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਲਫ਼ਾਂ (ਕਸਮਾਂ) ਖਾਣ ਤੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ, ਅਤੇ ਹਲਫ਼ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਲਲਾਹ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਲਲਾਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: **«ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਲਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅਲਲਾਹ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਾ ਨਾਹ ਕਰੋ»** [ਸੂਰਤ ਬਕਰਾ: 224].