Hadith: “ਕੁਰਆਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਿਸਾਲ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਉਟ ਹਨ: ਜੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।”

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ القُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الإِبِلِ المُعَقَّلَةِ، إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا، وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 5031]

Translation Needs More Review.

ਮਨਾਹ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੰਗ: ਦੁਨੀਆਵੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੰਗ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਲਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ।
“ਕੁਰਆਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਿਸਾਲ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਉਟ ਹਨ: ਜੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।”
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 5031]

Explanation

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਕੁਰਆਨ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਲਾਵਤ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਉਟਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਟਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਰਖਵਾਲਾ ਸੰਭਾਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਰੱਸੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਰਆਨ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਮਸਹਫ਼ ਤੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੜ੍ਹਣਾ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਰਆਨ ਦੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Benefits from the Hadith

1. ਕੁਰਆਨ ਦੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਲਾਵਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ।
2. ਕੁਰਆਨ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਜ਼ਬਾਨ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਕਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਕੁਰਆਨ ਵਾਲਾ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕੁਰਆਨ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। “ਸਾਥ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅਨੁਭਵ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਹੋਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਫ਼ੁਲਾਨ ਦਾ ਸਾਥੀ ਫ਼ੁਲਾਨ, ਜੰਨਤ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਦੋਜ਼ਖ ਦੇ ਸਾਥੀ।
4. ਦਾਵਤ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਮਝਾਉਣਾ ਹੈ।
5. ਇਬਨ ਹਜਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਟ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ਿਕਰ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।