بروز رسانی: نماز جماعت بر نمازِ تنهایِ یکی از شما، بیست و پنج درجه برتری دارد، و فرشتگان شب و فرشتگان روز در نماز فجر گرد هم می‌آیند

عَن أَبي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«تَفْضُلُ صَلاَةُ الجَمِيعِ صَلاَةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ، بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا، وَتَجْتَمِعُ مَلاَئِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلاَئِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاَةِ الفَجْرِ» ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ: فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ: {إِنَّ قُرْآنَ الفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا} [الإسراء: 78].
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 648]

از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود:
«تَفْضُلُ صَلَاةُ الْجَمِيعِ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ، بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا، وَتَجْتَمِعُ مَلَائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلَائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ» ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ: فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ: {إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا} [الإسراء: 78]. یعنی: «نماز جماعت بر نمازِ تنهایِ یکی از شما، بیست و پنج درجه برتری دارد، و فرشتگان شب و فرشتگان روز در نماز فجر گرد هم می‌آیند». سپس ابوهریره فرمود: پس اگر خواستید بخوانید: {إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا} (همانا قرآنِ [نماز] فجر، همواره مشهود است)».
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح بخاری - 648]

شرح

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم بیان کرده‌اند که ثواب و پاداش نماز مرد در جماعت همراه با امام، بیست و پنج برابر نمازی است که به تنهایی در خانه یا بازارش می‌خواند. سپس ایشان صلی‌الله‌علیه‌وسلم ذکر کردند که فرشتگان شب و فرشتگان روز در نماز فجر گرد هم می‌آیند. آنگاه ابوهریره رضی‌الله‌عنه برای استشهاد به این مطلب می‌گوید:
اگر خواستید بخوانید: {إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا} (همانا قرآنِ [نماز] فجر، همواره مشهود است) [اسراء: ۷۸]. یعنی فرشتگان شب و فرشتگان روز در نماز فجر حضور می‌یابند.

از نکات این حدیث

1. ابن حجر گفته است: نماز در مسجد به صورت جماعت، بر نماز جماعت یا فرادی در خانه و بازار برتری دارد. این را ابن دقیق العید گفته است.
2. در این [حدیث] فضیلت نماز فجر بیان شده است؛ و این به دلیل اختصاص یافتنِ گردهماییِ فرشتگان به آن است.
3. شیخ ابن باز می‌گوید: شایسته است که مؤمن بر محافظت بر نماز در جماعت حریص باشد، هرچند خانه‌اش دور باشد تا به این خیر بزرگ دست یابد.
4. نووی در جمع میان روایاتی که می‌گویند نماز جماعت بیست و پنج درجه بر نماز فرادی برتری دارد و روایات دیگر که می‌گویند بیست و هفت درجه، گفته است: جمع میان آنها از سه وجه ممکن است: اول اینکه: منافاتی وجود ندارد، زیرا ذکر عدد کمتر، عدد بیشتر را نفی نمی‌کند و مفهوم عدد نزد اصولیون باطل است. دوم اینکه: ممکن است ابتدا از عدد کمتر خبر داده باشند، سپس خداوند متعال ایشان را از فضل بیشتر آگاه کرده و ایشان نیز از آن خبر داده‌اند. سوم اینکه: این [تفاوت] بر حسب احوال نمازگزاران و نماز متفاوت است، و برای برخی بیست و پنج درجه و برای برخی دیگر بیست و هفت درجه است، بسته به کمال نماز و محافظت بر هیئت‌ها و خشوع آن و کثرت جماعت و فضیلت آنان و شرافت مکان و مانند آن. و خداوند داناتر است.