Hadis: Namaz kılmakta olanın önünden geçen kimse ne kadar günah işlediğini bilmiş olsaydı, kırk şu kadar zaman yerinde durması onun için daha hayırlı olurdu

عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ رَضيَ اللهُ عنه، أَرْسَلَهُ إِلَى أَبِي جُهَيْمٍ رَضيَ اللهُ عنه، يَسْأَلُهُ مَاذَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَارِّ بَيْنَ يَدَيِ الْمُصَلِّي؟ قَالَ أَبُو جُهَيْمٍ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«لَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَيِ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ» قَالَ أَبُو النَّضْرِ: لَا أَدْرِي قَالَ: أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ شَهْرًا أَوْ سَنَةً؟
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 507]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

Büsr b. Saîd'den rivayet edildiğine göre, Zeyd b. Hâlid el-Cühenî -radıyallahu anh- namaz kılan birinin önünden geçen biriyle ilgili olarak Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den ne işittiğini sormak üzere Ebû Cüheym -radıyallahu anh-'a gönderdi. Ebû Cüheym dedi ki; Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-şöyle buyurdu:
«Namaz kılmakta olanın önünden geçen kimse ne kadar günah işlediğini bilmiş olsaydı, kırk şu kadar zaman yerinde durması onun için daha hayırlı olurdu.» Hadisin ravisi Ebû en-Nadr der ki: Kırk gün mü, kırk ay mı, kırk yıl mı dedi bilmiyorum?
[Sahih Hadis] - [Muttefekun aleyh] - [Sahih-i Müslim - 507]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- farz veya nafile namaz kılan birinin önünden geçmenin doğru olmadığı hususunda uyarıda bulunmuştur. Bunu kasten yapan ne kadar günaha gireceğini bilse önünden geçmektense kırk gün, ay ve yıl olduğu yerde durmak onun için daha hayırlı olacağı için geçmemeyi tercih edecektir. Hadisin ravisi Ebu'n-Nadr şöyle demiştir: "Kırk gün mü, bir ay mı, yoksa bir yıl mı dediğini bilmiyorum."

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Eğer bir sütre yoksa namaz kılan bir kişinin önünden geçmek haramdır. Eğer bir sütre varsa, namaz kılan ile sütre arasından geçmek de haramdır.
2. İbn Hacer şöyle demiştir: Bunun belirlenmesi konusunda görüş ayrılığı vardır. Kimisi, namaz kılan ile secde ettiği yer arasında bir mesafe geçtiğini söylerken, kimisi de namaz kılan ile secde ettiği yer arasında üç arşınlık bir mesafe olduğunu, kimisi de namaz kılan ile secde ettiği yer arasında bir taş atımı uzunluğunda bir mesafe olduğunu söylemiştir.
3. Süyûtî şöyle demiştir: "Geçmekle kastedilen, paralel olarak önünden geçmesidir; fakat eğer kıble yönüne doğru önünden yürürse, tehdit kapsamına girmez."
4. Namaz kılan kişi öncelikle insanların geçtiği yollarda ve yerlerde namaz kılmamalıdır. Böylece namazı eksik kalmaz ve yoldan geçenler günaha maruz kalmaz; ayrıca kendisi ile yoldan geçenler arasına bir engel ve sütre çekmelidir.
5. Bundan anlaşıldığı üzere, ahirette itaatsizlikten kaynaklanan günah, küçük bile olsa, bu dünyadaki her türlü sıkıntıdan, ne kadar ağır olursa olsun, daha büyüktür.