Hadis: Onun malından size makul ölçüde yetecek kadarını alın!

عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المؤْمنينَ رَضيَ اللهُ عنها قَالَت:
دَخَلَتْ هِنْدٌ بِنْتُ عُتْبَةَ امْرَأَةُ أَبِي سُفْيَانَ عَلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، لَا يُعْطِينِي مِنَ النَّفَقَةِ مَا يَكْفِينِي وَيَكْفِي بَنِيَّ إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْ مَالِهِ بِغَيْرِ عِلْمِهِ، فَهَلْ عَلَيَّ فِي ذَلِكَ مِنْ جُنَاحٍ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خُذِي مِنْ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ مَا يَكْفِيكِ وَيَكْفِي بَنِيكِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1714]

Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:
Ebû Süfyân'ın karısı Hind bint Utbe (Bir gün gelerek); "Ey Allah'ın Rasûlü! Ebû Süfyân cimri bir adamdır. Bana ve çocuklarıma yetecek miktarda (nafaka) vermiyor. Durumu idare için, onun haberi olmadan malından aldım. Bundan dolayı bana bir günah var mıdır?" dedi. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Onun malından size makul ölçüde yetecek kadarını alın!»
[Sahih Hadis] - [Muttefekun aleyh] - [Sahih-i Müslim - 1714]

Şerh

Hind bint Utbe -radıyallahu anha- Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'e kocası Ebû Süfyân -radıyallahu anh-'ın cimri, paraya düşkün bir adam olduğunu ve kendisini ve çocuklarını geçindirmek için yeterli para vermediğini, ancak kendisinin onun bilgisi dışında gizlice parasından alarak geçimini sağladığını söyledi. Bu yüzden kendisine bir günah var mıdır? diye sordu. Bunun üzerine Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Kendin ve çocukları için, örfe göre yeterli sayılan miktarı, kocasının haberi olmasa bile onun malından al.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Eş ve çocukların geçimini sağlamak farzdır.
2. İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: "Onun malından size makul ölçüde yetecek kadarını alın'' ifadesinin anlamı, şerî bir düzenlemenin olmadığı konulardaki örf ve adete işaret etmektedir.
3. İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Bu hadisten, bir kimse hakkında hoşuna gitmeyecek bir şeyi; fetva istemek, şikâyette bulunmak ve benzeri bir maksatla söylemenin caiz olduğu hükmü çıkarılmıştır. Bu durum, gıybetin mübah kılındığı yerlerden biridir.
4. Kurtubî -rahimehullah- şöyle demiştir: Hind, Ebû Süfyân'ı her hâlinde cimrilikle nitelemek istememiştir. O sadece kendi durumunu ve Ebû Süfyân'ın kendisine ve çocuklarına karşı cimri olduğunu anlatmıştır. Bu ise mutlak anlamda cimri olmayı gerektirmez. Zira birçok lider ve nüfuz sahibi kimse, ailelerine karşı böyle davranırken yabancılara onların gönüllerini kazanmak amacıyla daha cömert davranabilmektedir.