ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜਨਤ ਅਤੇ ਦੋਜ਼ਖ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਵਰਗਾ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਜਾਣ ਲਓ ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟ ਹੱਸੋਗੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੋਂਗੇ।

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه قَالَ: بَلَغَ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم ‌عَنْ ‌أَصْحَابِهِ ‌شَيْءٌ، فَخَطَبَ فَقَالَ:
«عُرِضَتْ عَلَيَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ، وَلَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا» قَالَ: فَمَا أَتَى عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمٌ أَشَدُّ مِنْهُ، قَالَ: غَطَّوْا رُءُوسَهُمْ وَلَهُمْ خَنِينٌ، قَالَ: فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ: رَضِينَا بِاللهِ رَبًّا، وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا، قَالَ: فَقَامَ ذَاكَ الرَّجُلُ فَقَالَ: مَنْ أَبِي؟ قَالَ: «أَبُوكَ فُلَانٌ»، فَنَزَلَتْ: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ} [المائدة: 101].
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 2359]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਅਨਸ ਬਿਨ ਮਾਲਿਕ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਖੁਤਬਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਰਮਾਇਆ:
ਜਨਤ ਅਤੇ ਦੋਜ਼ਖ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਵਰਗਾ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਜਾਣ ਲਓ ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟ ਹੱਸੋਗੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੋਂਗੇ।»ਰਿਵਾਇਤਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਦਿਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਢੱਕ ਲਏ ਅਤੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ।ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਵਜੋਂ, ਇਸਲਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਬੀ ਵਜੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੇਰਾ ਪਿਉ ਕੌਣ ਹੈ? ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: “ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਫਲਾਂ ਹੈ।”ਤਦ ਇਹ ਆਇਤ ਨਾਜ਼ਲ ਹੋਈ: {ਏ ਇਮਾਨ ਵਾਲੋ! ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਪੁੱਛੋ ਜੋ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਣਗੀਆਂ۔} (ਸੂਰਹ ਮਾਇਦਾ: 101)
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 2359]

ਵਿਆਖਿਆ

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚੀ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪ ﷺ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਖੁਤਬਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਮੈਨੂੰ ਜੰਨਤ ਅਤੇ ਦੋਜ਼ਖ ਦਿਖਾਈ ਗਈਆਂ; ਮੈਂ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਜਿੰਨੀ ਨੇਕੀ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਦੋਜ਼ਖ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਜਿੰਨੀ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ।ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦੇਖੋ ਜੋ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਣੋ ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ਹੈ — ਅੱਜ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ — ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰ ਜਾਣਗੇ, ਘੱਟ ਹੱਸੋਗੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੋਂਗੇ। ਅਨਸ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਦਿਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਢੱਕ ਲਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋਂਦੇ ਰਹੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨੱਕਾਂ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਵਜੋਂ, ਇਸਲਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਬੀ ਵਜੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰਾ ਪਿਉ ਕੌਣ ਹੈ?
ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: “ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਫਲਾਂ ਹੈ।” ਤਦ ਇਹ ਆਇਤ ਨਾਜ਼ਲ ਹੋਈ: **{ਏ ਇਮਾਨ ਵਾਲੋ! ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਪੁੱਛੋ ਜੋ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਣਗੀਆਂ।}** (ਸੂਰਹ ਮਾਇਦਾ: 101)

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਰੋਂਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੱਸਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੱਸਣਾ ਗ਼ੈਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ।
2. ਸਾਥੀਆਂ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰੇ।
3. ਰੋਂਦੇ ਸਮੇਂ ਚਿਹਰਾ ਢੱਕਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਹੈ।
4. ਅਲ-ਖ਼ਤਾਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਹਦੀਸ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਬੇਕਾਰ ਅਤੇ ਲੋੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਜਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਕਿਸੇ ਲੋੜ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਉਸ ਤੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
5. ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਆਗਿਆ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਨਾਂਫਰਮਾਨੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ‘ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿਣਾ।
6. ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।