Hadithi: “Mos më kërko të dëshmoj, sepse unë nuk dëshmoj për padrejtësi”

عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ رَضيَ اللهُ عنهُما:
أَنَّ أُمَّهُ بِنْتَ رَوَاحَةَ سَأَلَتْ أَبَاهُ بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ مِنْ مَالِهِ لِابْنِهَا، فَالْتَوَى بِهَا سَنَةً ثُمَّ بَدَا لَهُ، فَقَالَتْ: لَا أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَا وَهَبْتَ لِابْنِي، فَأَخَذَ أَبِي بِيَدِي وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ، فَأَتَى رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنَّ أُمَّ هَذَا بِنْتَ رَوَاحَةَ أَعْجَبَهَا أَنْ أُشْهِدَكَ عَلَى الَّذِي وَهَبْتُ لِابْنِهَا، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا بَشِيرُ، أَلَكَ وَلَدٌ سِوَى هَذَا؟» قَالَ: نَعَمْ، فَقَالَ: «أَكُلَّهُمْ وَهَبْتَ لَهُ مِثْلَ هَذَا؟» قَالَ: لَا، قَالَ: «فَلَا تُشْهِدْنِي إِذن، فَإِنِّي لَا أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ»، ولِمُسْلِمٍ: «فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي».
[صحيح] - [متفق عليه، وله ألفاظ عديدة] - [صحيح مسلم: 1623]

Numan ibn Beshiri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon:
“Nëna ime, e bija e Revahës, i kërkoi babait tim të më dhurojë diç prej pasurisë së tij. Ai ia vonoi kërkesën për një vit, pastaj, kur atij iu mbush mendja, ajo i tha: “Nuk pranoj pa e bërë dëshmitar të Dërguarin e Allahut ﷺ për dhuratën që po ia jep djalit.” Kështu, babai më mori për dore, ndërsa unë isha i ri e më çoi tek i Dërguari i Allahut ﷺ dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, nëna e këtij, e bija e Revahës, ka dëshirë që ti të jesh dëshmitar për atë që ia kam dhuruar djalit.” - “O Beshir, a ke fëmijë të tjerë, përveç tij?” - pyeti i Dërguari i Allahut ﷺ. - Po, - tha ai. - “A u ke dhënë të gjithëve sikurse këtij?” - pyeti i Dërguari i Allahut ﷺ. - Jo, - tha ai. - “Mos më kërko të dëshmoj, sepse unë nuk dëshmoj për padrejtësi”, - i tha Pejgamberi ﷺ.”
[Sahih] - [متفق عليه، وله ألفاظ عديدة] - [Sahihu i Muslimit - 1623]

Shpjegimi

Numan ibn Beshiri (Allahu qoftë i kënaqur me të!), tregoi se nëna e tij, Amra, e bija e Revahas (Allahu qoftë i kënaqur me të!), i kërkoi babait të tij t’i jepte djalit të saj një dhuratë nga pasuria e tij. Ai hezitoi dhe e shtyu këtë për një vit, pastaj vendosi t'ia plotësonte kërkesën dhe t’i jepte dhuratë djalit të tij, Numanit. Atëherë ajo tha: "Nuk jam e kënaqur, derisa të dëshmojë i Dërguari i Allahut ﷺ për atë që i dhurove djalit tim." Atëherë babai më mori për dore, ndërkohë që unë isha djalë i vogël, erdhi te i Dërguari i Allahut ﷺ dhe tha: "O i Dërguari i Allahut, nëna e këtij (djalit), bija e Revahas, dëshiron që të të marrë dëshmitar për atë që i dhurova djalit të saj. Atëherë i Dërguari i Allahut ﷺ tha:" "O Beshir, a ke fëmijë tjetër përveç këtij?" - Po, - tha ai. Ai tha: "A u ke dhuruar të gjithëve të njëjtën gjë si këtij?" - Jo, - tha ai. Profeti ﷺ i tha: "Mos më kërko të dëshmoj, sepse unë nuk dëshmoj për padrejtësi.” Kurse në transmetimin e Muslimit, ai tha duke e qortuar: "Atëherë, merr dëshmitar tjetër përveç meje për këtë padrejtësi."

Mësime nga hadithi

1. Drejtësia midis djemve dhe vajzave në dhurata dhe dhënie është obligim. Ndërsa, për sa i përket shpenzimeve (shpenzimi për jetesë), ato përcaktohen sipas nevojave individuale, secili sipas kërkesave të tij.
2. Dallimi i disave prej fëmijëve ndaj të tjerëve është padrejtësi dhe shtypje, dhe nuk lejohet të dëshmohet për këtë, as në marrjen e dëshmisë e as në dhenien e saj.
3. Neveviu ka thënë: "Njeriu duhet t'i trajtojë fëmijët e tij në mënyrë të barabartë në dhënie dhuratë, duke i dhënë secilit të njëjtën gjë si të tjerëve, pa favorizime, dhe duhet t'i trajtojë meshkujt dhe femrat në mënyrë të barabartë. Disa nga dijetarët tanë kanë thënë: "Mashkullit i takon sa dyfishi i femrës", por mendimi i saktë dhe i njohur është se ata duhet të trajtohen në mënyrë të barabartë, ashtu siç tregon kuptimi i jashtëm i hadithit."
4. Vendimet që bien ndesh me fenë janë të pavlefshme dhe nuk kanë fuqi ligjore.
5. Udhëheqësi ose myftiu duhet të kërkojë detaje për çështjet që kërkojnë hulumtim të mëtejshëm, siç tregohet nga thënia e Profetit ﷺ: "A u ke dhënë të gjithëve sikur këtij?"
6. Neveviu ka thënë: "Kjo tregon lejueshmërinë që prindi të tërheqë dhuratën e tij dhënë fëmijës."
7. Urdhri për të bërë atë që çon në harmoni midis vëllezërve e motrave dhe shmangia e asaj që shkakton armiqësi mes tyre, ose çon në mosbindje ndaj prindërve.