حدیث: جنازه په بیړه وکړئ، ځکه که مړی صالح وي، نو غوره انسان دی چې تاسو یې لیږئ؛ او که له دې پرته بل ډول وي، نو یو بد بار دی چې له خپلو اوږو یې کوزوئ

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«أَسْرِعُوا بِالْجِنَازَةِ، فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ تُقَدِّمُونَهَا، وَإِنْ يَكُ سِوَى ذَلِكَ، فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 1315]

دا ژباړه بیا لیدنې او کره کتنې ته اړتیا لري.

له ابو هریرة رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي:
"جنازه په بیړه وکړئ، ځکه که مړی صالح وي، نو غوره انسان دی چې تاسو یې لیږئ؛ او که له دې پرته بل ډول وي، نو یو بد بار دی چې له خپلو اوږو یې کوزوئ."
[صحيح] - [متفق علیه دی ( بخاري اومسلم دواړو روایت کړی دی)] - [صحیح بخاري - 1315]

تشریح

رسول الله صلی الله علیه وسلم امر کړی چې جنازه دې ژر تر ژره چمتو شي، د جنازې لمونځ دې پرې وشي او مړی دې ژر ښخ شي، ځکه که مړی نېک انسان وي نو دی غوره انسان دی چې تاسو یې د قبر نعمتونو ته وړاندې کوئ او که له دې پرته بل څه وي، نو شر دی چې له خپلو اوږو یې کوزئ.

د حديث له ګټو څخه

1. ابن حجر ویلي: بيړه کول مستحب دي، خو دومره بیړه نه چې مړي ته زيان ورسوي، يا د جنازې لېږدونکي يا د جنازې سره مل خلکو ته سختي ورکړي.
2. دا بیړه هغه مهال کیږي چې ناڅاپي مړینه او یا د بې هوښۍوېره نه وي، له دې امله مړی باید تر هغه وخته ښخ نه شي چې مړینه یې تایید شوي نه وي، یا د کوم مصلحت لپاره وځنډیږي، لکه په جنازه کې د ګډون کوونکو شمېر زیاتېدل، یا یې د خپلوانو حاضریدل خو پدې شرط چې د مړي د خرابېدو ویره نه وي.
3. که مړی نېکمرغه انسان وي نو د مصلحت په خاطر یې په جنازه بیړه کول، او که بدبخته وي نو په جنازه کې د ګډون کوونکو په خاطر یې باید له اوږو څخه سپک شي.
4. نووي ويلي: له دې څخه دا څرګندېږي چې سړی باید د بې کاره او بدکاره خلکو سره له ملګرتیا څخه ډډه وکړي.