عَنْ حُذَيْفَةَ رضي الله عنه قَالَ: كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ رضي الله عنه، فَقَالَ: أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ؟ فَقَالَ قوْمٌ: نَحْنُ سَمِعْنَاهُ، فَقَالَ: لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ؟ قَالُوا: أَجَلْ، قَالَ: تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ، وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ؟ قَالَ حُذَيْفَةُ: فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ، فَقُلْتُ: أَنَا، قَالَ: أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ، قَالَ حُذَيْفَةُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا، فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ، وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ، حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ، عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ، وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ، مُجَخِّيًا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا، وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا، إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ»، قَالَ حُذَيْفَةُ: وَحَدَّثْتُهُ، أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ، قَالَ عُمَرُ: أَكَسْرًا لَا أَبَا لَكَ؟ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ، قُلْتُ: لَا بَلْ يُكْسَرُ، وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ. قَالَ أَبُو خَالِدٍ: فَقُلْتُ لِسَعْدٍ: يَا أَبَا مَالِكٍ، مَا أَسْوَدُ مُرْبَادٌّ؟ قَالَ: شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ، قَالَ: قُلْتُ: فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا؟ قَالَ: مَنْكُوسًا.
المزيد
Yii a Hʋzayfa nengẽ (Wẽnd yard be a yĩnga) a yeelame: tõnd rag n be a ʿƲmar nengẽ, (Wẽnd yard be a yĩnga), t'a yeele: ãna n wʋm Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) nengẽ t'a tẽegd fɩtnã-rãmbã yelle? Tɩ neb yeele: tõnd wʋm-a lame, t'a ʿƲmar yeele: tõe tɩ yãmb sẽn rat n yeel tɩ y wʋmame wã, yaa b sẽn na n zarb ned a zak rãmbẽ la a yakẽ wã wε? La b yeel tɩ: n-yee, la a yeel yã, ad yel-kãngã ad Pʋʋsgã la no-loeerã la doaag maanego yaafda rẽnda, la yaa ãna n wʋm Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) t'a togsd zarb-n-gesg ning sẽn sigd n gondgdẽ wala mogr sẽn gondgd to-to wã? La a Hʋzayfa yeel yã: tɩ nebã sĩndi, tɩ mam yeele: maam. La a ʿƲmar yeel yã: ad f yaa f baaba halaale. T'a Hʋzayfa yeele: m wʋma Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) t'a yetẽ:
«B na n wa balla fɩtnã-rãmbã nebã sũy, wala b sẽn balled pĩir n foogd-a moog-moogã, rẽnd sũur ning sẽn yũ b na n tẽka a pʋgẽ sabelle, la sũur ning sẽn kɩɩsa b na n tẽka a pʋgẽ peelle, halɩ tɩ sũyã wa lebg sũy a yiibu, sũur sẽn yaa peelle wala kug-peelle, zarb-n-gesg la fɩtnã buud ka tõe n nams-a ye, tɩ saasã la Tẽngã sã n ket n beẽ, la sũur a to wã yaa sabelle, n yaa wala koor sẽn fũgi n pĩ, a ka leb n mi sõma, a ka mi wẽnga n na n kɩɩs ye, sã n ka bũmb ning sẽn ta yẽ yam bala». A Hʋzayfa yeelame: la mam togs-a lame tɩ ad foom a ʿƲmar la fɩtnã-kãngã kʋɩleng n page, la ket bilfu kʋɩlengã na n pakame. La d zu-soab a ʿƲmar yeel yã: Kʋɩlengã yaa sẽn na n kaooge? Ad sã n dag yaa sẽn pakẽ, tõe tɩ lebg n page. Tɩ mam yeele: Ayoo, ad yaa sẽn na n kao. La mam togs-a lame tɩ kʋɩleng-kãngã, yaa ned la b na n kʋ, maa a ki, yaa hadiis tudgr sẽn ka be a pʋgẽ. A Abʋʋ Haalid yeelame: Mam yeela a Saʿade: Malik baaba: sabell lim-limã yaa bõe? La a yeel yã: yaa peelmã keelem sẽn be sablem pʋgẽ. Tɩ mam yeel-a: la koorã sẽn fũgã yaa bõe? La a yeel tɩ yaa sẽn lebg n pĩ.