Hadis: Zaista Uzvišeni Allah ne spava, i ne dolikuje Mu da spava

عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: قَامَ فِينَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ، فَقَالَ:
«إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَنَامُ، وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ، يَخْفِضُ القِسْطَ وَيَرْفَعُهُ، يُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ اللَّيْلِ قَبْلَ عَمَلِ النَّهَارِ، وَعَمَلُ النَّهَارِ قَبْلَ عَمَلِ اللَّيْلِ، حِجَابُهُ النُّورُ -وَفِي رِوَايَةٍ: النَّارُ- لَوْ كَشَفَهُ لَأَحْرَقَتْ سُبُحَاتُ وَجْهِهِ مَا انْتَهَى إِلَيْهِ بَصَرُهُ مِنْ خَلْقِهِ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 179]

Ebu Musa el-Eš'ari, radijallahu anhu, prenosi da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao među njima i rekao pet stvari:
"Zaista Uzvišeni Allah ne spava, i ne dolikuje Mu da spava. Smanjuje i povećava opskrbu. Njemu se uzdižu djela noći prije djela dana, i djela dana prije djela noći. Njegov zastor je svjetlost — a u drugoj predaji: vatra — kada bi ga otkrio, sjaj Njegovog Lica spalio bi sve do čega dopire Njegov pogled od Njegovih stvorenja."
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 179]

Objašnjenje

Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, se jednom prilikom obratio ashabima, kazavši im pet stvari: 1. Uzvišeni Allah ne spava. 2. Nemoguće je da On spava, s obzirom na potpunost Njegovog života i održivosti. 3. Uzvišeni snižava i podiže mjeru (mizan) u kontekstu djela robova koja se uzdižu Njemu, a i u kontekstu njihove opskrbe koju im Allah daje na Zemlji. Opskrba, koja je udio svakog stvorenja, On ju ponekad sužava, a ponekad proširuje. 4. Njemu se uzdižu djela robova učinjena noću prije djela dana koji slijedi, a djela učinjena danju prije djela noći koja dolazi poslije. Meleki čuvari uzdižu noćna djela nakon što noć prođe, na samom početku dana; a dnevna djela uzdižu nakon što dan prođe, na samom početku noći. 5. Allahov zastor, koji sprječava da bude viđen, jeste svjetlost – a u drugoj predaji: vatra. Kada bi ga otkrio, sjaj Njegovog Lica spalio bi sve do čega dopire Njegov pogled od Njegovih stvorenja. Dakle, ako bi uklonio i otkrio prepreku koja sprječava Njegovo viđenje – a to je zastor – i očitovao se Svojim stvorenjima, sjaj Njegovog Lica spalio bi sve do čega dopire Njegov pogled, a to su sva stvorenja, jer Njegov pogled obuhvata sve što postoji.

Koristi hadisa

1. Pojašnjenje nemogućnosti da Uzvišeni Allah spava, jer je to manjkavost, a On je od toga savršeno čist.
2. Uzvišeni Allah uzvisuje koga hoće i unižava koga hoće, te upućuje koga hoće i ostavlja u zabludi koga hoće od Svojih robova.
3. Djela se uzdižu Allahu svakog dana i svake noći, i u tome je podsticaj robovima da budu danonoćno svjesni Uzvišenog Allaha.
4. Hadis ukazuje na pravednost Allaha i Njegovo savršeno upravljanje stvarima Svojih stvorenja, a to je bez sumnje dio Njegovih savršenih svojstava.
5. Potvrda da Allah ima zastor (hidžab), a to je svjetlost koja Ga skriva od Njegovih stvorenja; da ga nema, oni bi izgorjeli.
6. El-Adžurri je rekao: "Sljedbenici istine opisuju Allaha onako kako je On opisao Sebe, kako Ga je opisao Njegov Poslanik Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, i kako su Ga opisali ashabi, radijallahu anhum. To je put učenjaka koji slijede sunnet, a ne uvode novotarije." Uslijed toga, ehlu-sunnet potvrđuju Allahu ono što je On potvrdio Sebi od imena i svojstava, bez iskrivljavanja, negiranja, određivanja kakvoće i upoređivanja; te negiraju od Allaha ono što je On negirao od Sebe, a suzdržavaju se u onome o čemu nije naveden ni dokaz potvrde ni negacije. Uzvišeni je kazao: "Niko nije kao On, a On sve čuje i sve vidi."
7. Svjetlost koja je Allahovo svojstvo nije ista kao svjetlost kojom se zastire; ta svjetlost zastora je stvorena, dok je Allahova svjetlost svojstvo koje Mu dolikuje i koje pripada Njegovom biću – Njemu nema ništa slično. A ono što je Allahov Poslanik vidio jeste upravo taj zastor (hidžab) koji se nalazi između Allaha i Njegovih robova.