Hadis: Kur'an okuma ve ezberine sahip kimsenin misali, bağlı deve gibidir. Eğer sahibi devesini korursa, onu eli altında tutar. Eğer salıverirse deve kaçıp gider

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ القُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الإِبِلِ المُعَقَّلَةِ، إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا، وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 5031]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

İbn Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Kur'an okuma ve ezberine sahip kimsenin misali, bağlı deve gibidir. Eğer sahibi devesini korursa, onu eli altında tutar. Eğer salıverirse deve kaçıp gider.»
[Sahih Hadis] - [Muttefekun Aleyh] - [صحيح البخاري - 5031]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Kur'an'ı öğrenen ve onu ezberleyerek okumaya alışan kişiyi -ister Kur'an'a bakarak ister ezberleyerek olsun- dizine bir iple bağlı olan devenin sahibine benzetmiştir. Eğer devesine özen gösterirse, onu tutmaya devam eder; eğer ipi çözerse, deve kaçar. Dolayısıyla, Kur'an'ı ezberleyen kimse okumaya devam ederse, onu hatırlar; okumazsa onu unutur. Bağlılık olduğu sürece, Kur'an ezberinde kalmaya devam eder.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Kur'an'ın ezberlenmesi ve okunması teşvik edilmiş ve unutulmaya maruz kalmasına karşı uyarı yapılmıştır.
2. Kur'an'ı düzenli okumak, dili Kur'an okumaya yatkın hale getirir ve tilavetini kolaylaştırır. Eğer bir kişi Kur'an okumayı bırakırsa, Kur'an okumak onun için zor ve zahmetli hale gelir.
3. Vaaz yöntemlerinden biri de benzetmeler kullanmaktır.
4. İbn Hacer şöyle demiştir: Develeri özellikle zikretmesinin sebebi, evcil hayvanların en hırçınlık yapıp kaçanlardır. Hırçınlaşıp kaçtıktan sonra onları yakalamanın zor olmasıdır.