1. سه‌ره‌كی
  2. پۆلێن کراوەکان
  3. فیقـهــ-شەریعەتزانی- وبنچینەکانی

فەرموودە كاتێك پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ئەوی نارد بۆ یەمەن، فەرمانى پێمکرد کە: لە هەر سی مانگایەک (گوێرەیەکی یەک ساڵ -زیاتر- نێر بێت یان مێ)

عَنْ مُعَاذٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ:
أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْيَمَنِ أَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ مِنَ الْبَقَرِ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً، وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً، وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ -يَعْنِي مُحْتَلِمًا- دِينَارًا أَوْ عَدْلَهُ مِنَ المَعَافِرِ، ثِيَابٌ تَكُونُ بِالْيَمَنِ.

ئەم وەرگێڕاوە پێویستی بە پێداچوونەوە و وردبوونەوەی زیاتر هەیە.

لە موعازەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت:
كاتێك پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ئەوی نارد بۆ یەمەن، فەرمانى پێمکرد کە: لە هەر سی مانگایەک (گوێرەیەکی یەک ساڵ -زیاتر- نێر بێت یان مێ)، ولە هەر چل مانگایەک (مانگایەکی دوو ساڵ -زیاتر-)؛ وەکو زەکات وەربگرم، ودینارێک وەربگرم لە هەر (نامسوڵمانێک) کە باڵغ بووبێت (وەکو سەرانە -جزیە-)، یان هاوتای -ئەو دینارە- لە مەفاعیر؛ كە جلوبەرگێكی یەمەنیە.

سەحیحە بە ئاماژەكانی تر رواه أبو داود والترمذي والنسائي وابن ماجه وأحمد سنن أبي داود - 1576

شیکردنەوە

پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم- موعازی کوڕی جەبەلی نارد بۆ یەمەن -ڕەزای خوای لێبێت- ؛ بۆ فێرکردنی خەڵک و بانگەوازی کردنیان، و لەو شتانەی کە فەرمانی پێکرد ئەوە بوو کە زەکاتی مانگاکان لە موسڵمانان وەربگرێت، لە هەر سی مانگایەک؛ گایەکی تەمەن یەک ساڵ یان مانگایەکی تەمەن یەک ساڵ وەربگرێت، و لە هەر چل مانگایەک؛ مانگایەکی تەمەن دوو ساڵ وەربگرێت. هەروەها سەرانە -جزیە- وەربگرێت لە خاوەن كتێبەكان (جولەكە و گاوڕەكان)؛ لە هەر نێرێکی پێگەیشتوو دینارێک وەربگرێت، یان ئەوەی کە بەرامبەر بە بەهای دینارێک بێت لە جلوبەرگی یەمەن کە پێی دەوترێت: مەعافیری.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

  1. جزیە -سەرانە- تەنها لەوانە وەردەگیرێت کە باڵغ بوون لە پیاوان، چونکە پێوەر بۆ وەرنەگرتنی جزیە؛ ئەو کەسانە دەگرێتەوە کە کوشتنیان ڕێگەپێدراو نییە ئەگەر بەدیل گیران: لە منداڵ ، و ئافرەت و هتد.
  2. دیاریکردنی بڕی جزیە -سەرانە- دەگەڕێتەوە بۆ لێكدانەوە وئیجتیهادی پێشەوا (دەسەڵاتدار)، چونکە سەرانە دەگۆڕێـت بەپێی جیاوازی شوێن و کات، و دەوڵەمەندی و هەژاری، و بەڵگەیش ئەوەیە کە پێغەمبەر -صلی الله علیه وسلم- خۆی بڕەکەی بۆ خەڵکی یەمەن دیاری کرد و بە موعازی فەرموو: (لە هەموو پێگەیشتووێک -باڵغێك- دینارێک وەربگرە)، لە کاتێکدا بڕی جزیە لە خەمڵاندنی عومەردا زیاتر بوو -ڕەزای خوای لێبێت- ؛ كاتێك بڕی جزیەی بۆ خەڵکی شام دیاری کرد.
  3. گرنگیدان بە کۆکردنەوەی زەکات، و دیاریکردنی کەسێک بۆ کۆکردنەوەی، ئەمانە لە ئەرکەکانی کاربەدەست و فەرمانڕەوایە.
  4. (التبيع:تەبیع): ئەو گوێرەكەیە کە ساڵێکی تەواو کردووە و چووەتە نێو ساڵی دووەمەوە، و ناونراوە بە (تەبیع)؛ چونکە هێشتا شوێنی دایکی دەکەوێت.
  5. دینار: دراوێکی زێڕینە، و دیناری ئیسلامی: کێشەکەی چوار گرام و چارەکێک زێڕە (4.25 گم).

پیشاندانی وەرگێڕانەکان

31 زمان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TH ไทย التايلندية
AS অসমীয়া الأسامية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
HU Magyar المجرية
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية