Hadis: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- onu Yemen'e gönderdiğinde, her otuz hayvandan bir yaşında erkek dana veya bir yaşındaki inek

عَنْ مُعَاذٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ:
أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْيَمَنِ أَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ مِنَ الْبَقَرِ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً، وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً، وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ -يَعْنِي مُحْتَلِمًا- دِينَارًا أَوْ عَدْلَهُ مِنَ المَعَافِرِ، ثِيَابٌ تَكُونُ بِالْيَمَنِ.
[صحيح بشواهده] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي وابن ماجه وأحمد] - [سنن أبي داود: 1576]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

Muâz b. Cebel -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre:
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- onu Yemen'e gönderdiğinde, her otuz hayvandan bir yaşında erkek dana veya bir yaşındaki inek, her kırk hayvandan iki yaşını doldurmuş üçüncü yaşına girmiş inek ve her yetişkin erkekten -yani ergenliğe ulaşmış olanlardan- bir dinar veya Yemen'de bulunan Maâfir kumaşından bir dinara eşdeğer miktarda kumaş almasını emretti.
[Bu hadis şahitleriyle birlikte sahihtir] - [Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî, İbn Mâce ve Ahmed rivayet etmiştir] - [Sünen-i Ebî Dâvûd - 1576]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Muâz b. Cebel -radıyallahu anh-'ı Yemen'e insanları İslam'a davet etmek ve onlara öğretmek için gönderdi. Ona emrettiği şeylerden biri de Müslümanlardan hayvanlarının zekâtını almaktı. Her otuz inekten bir yaşını doldurmuş dana veya bir yaşındaki inek, her kırk inekten ise iki yaşını doldurmuş bir inek almasını emretti. Ve o, kitap ehlinden, Yahudilerden ve Hristiyanlardan, her yetişkin erkek için bir dinar veya Yemen kıyafeti olan Maâfirî'den bir dinara denk gelen cizyeyi almalıydı.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Cizye yalnızca ergenlik çağına ulaşmış erkeklerden alınır; çünkü cizye alınmayanların kriteri, yakalandıkları takdirde öldürülemeyecek kişiler olmalarıdır. Bunlar arasında çocuklar, kadınlar ve diğerleri yer alır.
2. Cizye miktarı; yer, zaman, zenginlik ve fakirliğe göre değiştiği için yöneticinin takdirine bağlıdır. Bunun delili, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Yemen halkı için cizye miktarını belirlemiş ve Muâz -radıyallahu anh-'a şöyle buyurmuştur: "Her yetişkin erkekten bir dinar al." Ömer -radıyallahu anh- ise Suriye halkı için cizye miktarını belirlediğinde cizye miktarını artırmıştır.
3. Zekât toplama işine dikkat etmek ve bunu toplamak için birini görevlendirmek, yöneticinin görevlerinden biridir.
4. Tebî': Bir yaşını tamamlayıp ikinci yaşına girmiş olan ve annesinin peşinden gittiği için tâbi olarak adlandırılan danadır.
5. Dinar: Altın madeni para ve İslami dinar. Ağırlığı dört nokta yirmi beş gram (4,25 gram) saf altındır.