Hadis: Ey Âişe! Şüphesiz ki Allah Refîk'tir (merhametlidir), rıfkı (yumuşak huyluluğu) sever. Sertlik ve şiddet karşılığında vermediği şeyleri ve başka hiçbir şeyin karşılığında vermediğini yumuşak huyluluk (rıfk) karşılığında verir

عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المُؤْمِنين رضي الله عنها زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ، وَيُعْطِي عَلَى الرِّفْقِ مَا لَا يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ، وَمَا لَا يُعْطِي عَلَى مَا سِوَاهُ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2593]

Müminlerin annesi, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in eşi Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Ey Âişe! Şüphesiz ki Allah Refîk'tir (merhametlidir), rıfkı (yumuşak huyluluğu) sever. Sertlik ve şiddet karşılığında vermediği şeyleri ve başka hiçbir şeyin karşılığında vermediğini yumuşak huyluluk (rıfk) karşılığında verir.»
[Sahih Hadis] - [Müslim rivayet etmiştir] - [Sahih-i Müslim - 2593]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-'yı yumuşak davranmaya teşvik etmiş ve Allah'ın kullarına karşı çok lütufkâr ve yumuşak olduğunu, onlar için kolaylık dilediğini, zorluk dilemediğini bildirmiştir. Bu sebeple Allah, kullarına güçlerinin üstünde yük yüklemez. Ayrıca kulunun da yumuşak huylu, nazik ve kolaylaştırıcı olmasını; kaba, katı ve sert davranmamasını sever. Yine bu hadiste, Allah Teâlâ'nın yumuşaklık ve nezaket sayesinde dünyada güzel övgüye mazhar olmayı, istenilen hedeflere ulaşmayı ve işlerin kolaylaşmasını; ahirette ise büyük sevaplar vermeyi, sertlik, şiddet ve katılık sebebiyle vereceğinden daha fazla ihsan ettiği açıklanmaktadır. Çünkü yumuşaklıkla elde edilen birçok hayır, başka yollarla elde edilemez.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Yumuşak ve nazik davranmaya teşvik edilmiş, sertlik ve kaba davranışın ise yasaklanmıştır.
2. Yumuşak huylu olmak, ahlaki erdemler arasında yüksek bir yere sahiptir.
3. Yumuşak huylu olan, Allah Teâlâ'dan güzel övgüleri ve büyük bir mükâfatı hak etmektedir.
4. Sindî -rahimehullah- şöyle demiştir: Şiddet, yumuşaklığın zıddıdır. Yani, insanları yumuşaklık ve nezaketle hidayete çağıran, şiddet ve sertlikle çağıran kişiden daha hayırlıdır. Bu, muhatabın her iki yöntemi de kabul edebileceği durumlar içindir. Aksi hâlde, muhatabın durumuna uygun olan yöntemin tercih edilmesi gerekir. Gerçek durumu en iyi bilen Allah'tır.