Hadith: “ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣਾ ਨੇਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُما قَالَ:
كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ، فَرَأَى زِحَامًا وَرَجُلًا قَدْ ظُلِّلَ عَلَيْهِ، فَقَالَ: «مَا هَذَا؟»، فَقَالُوا: صَائِمٌ، فَقَالَ: «لَيْسَ مِنَ البِرِّ الصَّوْمُ فِي السَّفَرِ»، وَفِي لَفْظٍ لِمُسلِمٍ: «عَلَيْكُمْ بِرُخْصَةِ اللهِ الَّذِي رَخَّصَ لَكُمْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 1946]

Translation Needs More Review.

ਜਾਬਿਰ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੂਮਾਂ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਭੀੜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਇਹ ਕੀ ਹੈ?” ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਰੋਜ਼ੇਦਾਰ ਹੈ।” ਤਾਂ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: “ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣਾ ਨੇਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।”ਅਤੇ ਮੁਸਲਮ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਹੈ: “ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਉਸ ਰੁਖ਼ਸਤ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰੋ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।”
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 1946]

Explanation

ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧੁੱਪ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤਿਹਾਂ ਕਾਰਨ ਸਾਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਇਸ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ?” ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਰੋਜ਼ੇਦਾਰ ਹੈ।” ਤਾਂ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: **“ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣਾ ਨੇਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਉਸ ਰੁਖ਼ਸਤ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰੋ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।”**

Benefits from the Hadith

1. ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਆਸਾਨੀ ਦਾ ਬਿਆਨ।
2. ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਖ਼ਸਤ ਲੈ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ।
3. ਜੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਪਸੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਮੌਤ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਹਰਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਨਵਾਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣਾ ਨੇਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ” — ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇ। ਹਦਿਸ਼ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5. ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਆਪਣੇ ਸਹਾਬਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਖ਼ਿਆਲਮੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੁੱਛਣ।