Hadis: Seferde oruç tutmanız iyi bir şey/itaat değildir

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُما قَالَ:
كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ، فَرَأَى زِحَامًا وَرَجُلًا قَدْ ظُلِّلَ عَلَيْهِ، فَقَالَ: «مَا هَذَا؟»، فَقَالُوا: صَائِمٌ، فَقَالَ: «لَيْسَ مِنَ البِرِّ الصَّوْمُ فِي السَّفَرِ»، وَفِي لَفْظٍ لِمُسلِمٍ: «عَلَيْكُمْ بِرُخْصَةِ اللهِ الَّذِي رَخَّصَ لَكُمْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 1946]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

Câbir b. Abdullah -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir:
Rasûlullah- sallallahu aleyhi ve sellem- bir seferde idi. İnsanların, bir adamın başına üşüşüp gölge yaptıklarını gördü ve sordu: «Nesi var?» "Oruçlu bir adam" dediler. Bunun üzerine şöyle buyurdu: «Seferde oruç tutmanız iyi bir şey/itaat değildir.» Müslim’deki lafızda şöyle geçmektedir: «Allah'ın sizin için verdiği ruhsatları kullanın.»
[Sahih Hadis] - [Muttefekun aleyh] - [Sahih-i Buhârî - 1946]

Şerh

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bir yolculukta iken, Güneş'in sıcağından ve şiddetli susuzluğundan korunmak için etrafını saran insanlarla çevrili bir adam gördü. "Ona ne oldu?" diye sordu. Onlar, "Oruç tutuyor" diye cevap verdiler. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Yolculukta oruç tutmak itaat değildir. Allah'ın size verdiği ruhsatları kullanın.»

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. İslam dininin kolaylığı ifade edilmiştir.
2. Yolculuk sırasında oruç tutmak caizdir ve ruhsatı kullanarak orucu tutmamak da caizdir.
3. Yolculuk sırasında oruç tutmak, eğer zor geliyorsa mekruhtur. Ancak ölümcül bir duruma yol açıyorsa, bu durum haram hale gelir.
4. İmam Nevevî şöyle demiştir: Yolculuk halindeyken oruç tutmak iyi bir davranış değildir. Bunun anlamı şudur: Eğer sizin için zorsa ve zarar görmekten korkuyorsanız, hadisin bağlamı da bu yorumu gerektirir.
5. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- sahabeleriyle ilgilenir ve onların durumlarını sorardı.