Hadith: ਹੈ "ਅੱਲਾਹ ! ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਆਖ਼ਿਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਨਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹਾਜ਼ਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ।

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضيَ اللهُ عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ:
«اللهُمَّ لَا عَيْشَ إِلَّا عَيْشُ الْآخِرَهْ، فَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1805]

Translation Needs More Review.

ਅਨਸ ਬਿਨ ਮਾਲਿਕ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
ਹੈ "ਅੱਲਾਹ ! ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਆਖ਼ਿਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਨਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹਾਜ਼ਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ।"
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 1805]

Explanation

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਸੱਚੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਖ਼ਿਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਜ਼ਾ, ਰਹਿਮਤ ਅਤੇ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ। ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਆਖ਼ਿਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਫਿਰ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਅਨਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹਾਜ਼ਿਰਾਂ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਦੀ ਦੂਆ ਕੀਤੀ — ਉਹ ਅਨਸਾਰ ਜੋ ਨਬੀ ﷺ ਨੂੰ ਆਵਾਸ ਦਿੱਤੇ, ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਧਨ ਵੰਡਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਹਾਜ਼ਿਰ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ਨੁਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਜਲ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ।

Benefits from the Hadith

1. ਨਬੀ ﷺ ਦਾ ਦੁਨੀਆਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰਤ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ।
2. ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਮਮ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਛਿਨਦੇ ਹੋਏ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਮਾਲ-ਮੌਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਰਗੀਬ ਦਿੱਤੀ।
3. ਮੁਹਾਜ਼ਿਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨਸਾਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਦੂਆ ਨਾਲ ਮਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ਨੁਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ।
4. ਇਕ ਬੰਦਾ ਦੁਨੀਆਵੀਂ ਮਿਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਛਿਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਹਨ; ਸੱਚਾ ਅਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਠਿਕਾਣਾ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਖ਼ਿਰਤ ਹੈ।