1. سه‌ره‌كی
  2. پۆلێن کراوەکان
  3. چاكەكاریەكان وڕەوشتە بەرزەکان

فەرموودە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- فەرمانی حەوت شتی پێكردین، ونەهی لێكردین لە حەوت شت

عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ:
أَمَرَنَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَبْعٍ، وَنَهَانَا عَنْ سَبْعٍ: أَمَرَنَا بِعِيَادَةِ الْمَرِيضِ، وَاتِّبَاعِ الْجَنَازَةِ، وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ، وَإِبْرَارِ الْقَسَمِ، أَوِ الْمُقْسِمِ، وَنَصْرِ الْمَظْلُومِ، وَإِجَابَةِ الدَّاعِي، وَإِفْشَاءِ السَّلَامِ، وَنَهَانَا عَنْ خَوَاتِيمَ -أَوْ عَنْ تَخَتُّمٍ- بِالذَّهَبِ، وَعَنْ شُرْبٍ بِالْفِضَّةِ، وَعَنِ الْمَيَاثِرِ، وَعَنِ الْقَسِّيِّ، وَعَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ وَالْإِسْتَبْرَقِ وَالدِّيبَاجِ.

ئەم وەرگێڕاوە پێویستی بە پێداچوونەوە و وردبوونەوەی زیاتر هەیە.

لە بەرائی كوڕی عازیبەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت:
«پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- فەرمانی حەوت شتی پێكردین، ونەهی لێكردین لە حەوت شت: فەرمانی پێكردین: بە سەردانیكردنی نەخۆش، وشوێنكەوتنی جەنازە، وبە وەڵامدانەوەی ئەو كەسەی دەپژمێت (بڵێیت -یرحمک الله- بە ئەو کەسەی دەپژمێت ودەڵێت -الحمد لله-)، وبە یارمەتیدانی خەڵکی بۆ جێبەجێکردنی سوێندەكانیان، وبە سەرخستنی ستەملێكراو، و وەڵامدانەوەی داوەتكردن، وبڵاوكردنەوەی سەلام، ونەهی لێكردین: لە پۆشینی ئەنگوستیلەی ئاڵتون، ولە (خواردن و) خواردنەوە لە (قاپ وقاچاغی) زیوین، ولە زینی ئاوریشم (میسەرە)، ولە (پۆشینی) قەسی (جۆرە جلێکە ئاوریشمیشی تێدایە)، ولە (پۆشینی) ئیستەبرەق (جۆرێکە پۆشاكێكە لە ئاوریشمی ئەستوور دروستدەكرێت)، ولە (پۆشینی) دیباج (جۆرێکی پۆشاكێكە لە ئاوریشمی تەنک ونەرم دروستدەكرێت)».

(سەحیح - ڕاست) (البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری صحيح مسلم - 2066

شیکردنەوە

پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرمانی بە مسوڵمانان كرد بە حەوت سیفەت وكردەوە ونەهی لێكردن لە حەوت شت؛ ئەو شتانەی فەرمانیپێكرد: یەكەم: سەردانیكردنی نەخۆش. دووەم: شوێنكەوتنی جەنازە وبەشداری كردن لە ئەنجامدانی نوێژ لەسەر مردوو وناشتنی، ونزا كردن بۆی. سێیەم: نزا كردن بۆ ئەو كەسەی پژمیوە وحەمد وستایشی الله ی كردووە، بەوەی پێی بڵێت: (یرحمك الله) واتە: (خودا ڕەحمت پێبكات). چوارەم: یارمەتیدانی بۆ جێبەجێكردنی سوێندی ئەو كەسەی سوێندی لەسەر شتێك خواردووە وباوەڕپێكردنی، واتا ئەگەر كەسێك سوێندی لەسەر بابەتێك خوارد ولە تواناتدا بوو یارمەتی بدەیت بۆئەوەی سوێندەكەی جێبەجێ بكات؛ ئەوا یارمەتی بدە بۆئەوەی ناچار نەبێت كەفارەت بدات لەسەر سوێندەكەی. پێنجەم: سەرخستنی ستەملێكراو، بە پاڵپشتیكردنی ودوورخستنەوەی ئەو ناڕەحەتیەی تووشی دەبێت لەلایەن ستەمكارەوە بەپێی توانا. شەشەم: وەڵامدانەوە داوەتی بۆ چێشت خواردن، وەكو وەلیمەی هاوسەرگیری، وعەقیقە (مەڕەمنداڵە)، وهاوشێوەكانیان. حەوتەم: بڵاوكردنەوەی سەلام كردن و وەڵامدانەوەی. وئەو شتانەی نەهی لێكردوون بریتین لە: یەكەم: پۆشینی ئەنگوستیلەی ئاڵتون وخۆڕازاندنەوە پێی. دووەم: خواردنەوە لە پەرداخ ودەوری زیوین. سێیەم: دانیشتن لەسەر میسەرە، ئەمیش ڕاخەرێكە لەسەر پشتی ئەسپ و وشتر دادەنرێت وەكو زین وایە ولە ئاوریشم دروست دەكرێت. چوارەم: پۆشینی ئەو جلەی لە كەتانی تێكەڵ بە ئاوریشم دروست دەكرێت كە پێی دەووترێت: (قەسی). پێنجەم: پۆشینی جلی ئاوریشم. شەشەم: پۆشینی ئیستەبرەق، واتا ئاوریشمی ئەستوور. شەشەم: پۆشینی دیباج، ئەمیش جۆرێكە لە جۆرەكانی ئاوریشم ولە نایابترینیانە.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

  1. ڕوونكردنەوەی هەندێك لە مافەكانی مسوڵمان بەسەر برای مسوڵمانی.
  2. بنچینە ئەوەیە هەرشتێك لە شەریعەتدا هاتبێت لە فەرمان ونەهیەكان؛ ئەوا پیاوان وئافرەتانیش دەگرێتەوە، مەگەر شتێك تایبەت كرابێت بەوەی تایبەتە بە پیاوان یان تایبەتە بە ئافرەتان.
  3. فەرموودەكانی تر بەڵگەن لەسەر ئەوەی نەهی كراوە لە ئافرەت شوێنی جەنازە بكەوێت.
  4. فەرموودەكانی تر بەڵگەن لەسەر ئەوەی ڕێگەپێدراوە ئافرەتان ئاڵتون وقوماشی ئاوریشم بپۆشن.

پیشاندانی وەرگێڕانەکان

39 زمان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
MOS Moore الموري
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية