हदीस: तुम्हाला जे शक्य आहे ते करा, कारण देवाची शपथ, जोपर्यंत तुम्ही थकत नाही तोपर्यंत देव थकत नाही

عَنِ عَائِشَةَ أُمِّ المُؤْمِنين رَضيَ اللهُ عنها زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
أَنَّ الْحَوْلَاءَ بِنْتَ تُوَيْتِ بْنِ حَبِيبِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى مَرَّتْ بِهَا وَعِنْدَهَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقُلْتُ: هَذِهِ الْحَوْلَاءُ بِنْتُ تُوَيْتٍ، وَزَعَمُوا أَنَّهَا لَا تَنَامُ اللَّيْلَ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَنَامُ اللَّيْلَ! خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ، فَوَاللهِ لَا يَسْأَمُ اللهُ حَتَّى تَسْأَمُوا».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 785]

या भाषांतराला अधिक पुनरावलोकन आणि छाननीची आवश्यकता आहे.

अल्लाहचे मेसेंजर (अल्लाहचे शांती आणि आशीर्वाद असो) यांच्या पत्नी आयशा यांच्याकडून असे सांगितले आहे की तिने म्हटले:
अल्लाहचे रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) तिच्यासोबत असताना हौलत बिंत तुवैत बिन हबीब बिन असद बिन अब्दुल उज्जी (रजि.) तिथून जात होत्या. मी म्हणालो: ही अल-हवलाह बिंत तुवत आहे. त्यांनी दावा केला की तिला रात्री झोप येत नव्हती. अल्लाहचे मेसेंजर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: तो रात्री झोपत नाही. "तुम्हाला जे शक्य आहे ते करा, कारण देवाची शपथ, जोपर्यंत तुम्ही थकत नाही तोपर्यंत देव थकत नाही."
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 785]

स्पष्टीकरण

हवाला बिंत तुवैत (अल्लाह तिच्यावर प्रसन्न असो) ही श्रद्धावंतांची आई आयशा (अल्लाह तिच्यावर प्रसन्न असो) यांच्यासोबत होती आणि जेव्हा अल्लाहचे प्रेषित (अल्लाहचे शांती आणि आशीर्वाद) तिच्याकडे आले तेव्हा ती त्यांना सोडून गेली. आयशा त्याला म्हणाली: ही महिला रात्री झोपत नाही, पण ती प्रार्थनेत घालवते. अल्लाहचे प्रेषित (शांतता आणि आशीर्वाद त्याच्यावर असो) यांनी त्याच्या स्वतःवरील कठोरतेची निंदा केली आणि म्हटले: रात्री झोप येत नाही! शक्य तितकी चांगली कामे सतत करा, कारण अल्लाह सर्वशक्तिमान त्याच्या नीतिमान आणि आज्ञाधारक सेवकांना त्यांच्या आज्ञाधारकतेसाठी, चांगल्या कर्मांसाठी आणि चांगल्या कर्मांसाठी बक्षीस आणि बक्षीस देण्यास कधीही थकत नाही जोपर्यंत ते थकून जातात आणि काम करणे थांबवत नाहीत.

हदिसचे फायदे

1. शरीराच्या सहनशक्तीपेक्षा जास्त असलेली उपासना क्रोध आणि उदासीनतेला जन्म देते आणि आत्मा त्याचा त्याग करतो.
2. उपासनेतील संयम आणि संतुलन हे तिच्या सातत्य आणि स्थिरतेचे कारण आहे.
3. नियमितपणे खूप काम करण्यापेक्षा अधूनमधून थोडेसे काम करणे चांगले.
4. अल-नवावी म्हणाले: आज्ञाधारकता स्मरण, जागरूकता, प्रामाणिकपणा आणि देवाकडे वळण्याद्वारे चालू राहते, तर उलट गोष्ट अधिक कठीण असते, जोपर्यंत चालू ठेवलेली छोटी गोष्ट इतकी वाढते की ती अनेक पटींनी वाढते.