Hadis: Hiçbir kadının, bir ölünün ardından üç günden fazla yas tutması helâl değildir. Ancak kocası için dört ay on gün yas tutar

عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضيَ اللهُ عنها أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَا تُحِدُّ امْرَأَةٌ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا، وَلَا تَلْبَسُ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلَّا ثَوْبَ عَصْبٍ، وَلَا تَكْتَحِلُ، وَلَا تَمَسُّ طِيبًا إِلَّا إِذَا طَهُرَتْ نُبْذَةً مِنْ قُسْطٍ أَوْ أَظْفَارٍ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 938]

Ümmü Atiyye -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Hiçbir kadının, bir ölünün ardından üç günden fazla yas tutması helâl değildir. Ancak kocası için dört ay on gün yas tutar. Bu süre içinde boyanmış elbise giymez; yalnızca Yemen'de dokunan çizgili ('asab) kumaştan yapılmış elbiseyi giyebilir. Gözüne sürme çekmez ve güzel koku sürünmez. Ancak hayızdan temizlendiğinde, kötü kokuyu gidermek amacıyla az miktarda kust veya azfâr (güzel kokulu bir tür tütsü/koku) kullanmasında sakınca yoktur.»
[Sahih Hadis] - [Muttefekun aleyh] - [Sahih-i Müslim - 938]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- kadınların; baba, kardeş, evlat veya başka bir yakını için üç günden fazla yas tutarak süslenmeyi terk etmelerini yasaklamıştır. Ancak kocası vefat eden kadın bunun dışındadır; o, dört ay on gün iddet süresi boyunca yas tutar. Bu süre içinde, ziynet amacıyla boyanmış elbiseler giymez. Ancak dokunmadan önce boyanmış Yemen yapımı çizgili "asab" kumaşından yapılmış elbiseyi giymesinde sakınca yoktur. Gözüne süs amacıyla sürme çekmez ve güzel koku sürünmez. Bununla birlikte, hayızdan temizlenip guslettiğinde, kötü kokuyu gidermek için az miktarda kust veya azfâr kullanmasına ruhsat verilmiştir. Bunlar, buhur olarak kullanılan iki meşhur koku türüdür ve burada amaç güzel kokulanmak değildir. Hayızdan temizlenen kadının, kötü kokuyu gidermek için bunları kan izinin bulunduğu yere sürmesine izin verilmiştir; yoksa süslenmek ve güzel kokmak amacıyla değil.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. İhdad (yas tutma), kadının süs ve ziyneti terk etmesi, ayrıca evlenme isteği uyandırabilecek her türlü davranıştan kaçınması demektir. Buna göre kadın; her türlü takıyı, güzel kokuyu, göze çekilen sürmeyi ve ziynet sayılan elbiseleri terk etmelidir.
2. Kadınların, kocası dışında birinin ölümü için üç günden fazla yas tutmaları yasaktır.
3. Bu hadiste, kocanın İslâm'daki yüksek konumu ortaya konulmuştur. Zira kocadan başka hiçbir kimse için üç günden fazla yas tutulmasına izin verilmemiştir.
4. Yakınını kaybeden kadının, acısını hafifletmek ve nefsini teselli etmek amacıyla üç güne kadar yas tutmasına izin verilmiştir.
5. Kocası vefat eden kadının, hamile değilse dört ay on gün yas tutması (ihdâd) vaciptir. Eğer hamileyse, yas ve iddet süresi doğum yapmasıyla sona erer.
6. Kadının, ziynet amacı taşımayan boyalı elbiseleri giymesi caizdir. Bunun ziynet sayılıp sayılmayacağının ölçüsü ise örftür.