Hadis: Kocası ölen kadın hariç, herhangi bir ölü üzerine üç günden fazla matem tutmasın. Kocaları için dört ay on gün matem tutsun

عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضيَ اللهُ عنها أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَا تُحِدُّ امْرَأَةٌ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا، وَلَا تَلْبَسُ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلَّا ثَوْبَ عَصْبٍ، وَلَا تَكْتَحِلُ، وَلَا تَمَسُّ طِيبًا إِلَّا إِذَا طَهُرَتْ نُبْذَةً مِنْ قُسْطٍ أَوْ أَظْفَارٍ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 938]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

Ümmü Atiyye -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Kocası ölen kadın hariç, herhangi bir ölü üzerine üç günden fazla matem tutmasın. Kocaları için dört ay on gün matem tutsun. Bu esnada ancak asb (denen daha dokunmazdan önce boyanmış kumaşlardan mamul) elbise giysin, boyalı elbise giymesin, (gözlerine) sürme çekmesin; ancak hayızdan temizlenince kust (bir tür buhur) ve azfar (tırnağa benzeyen siyah renkli olan buhur)dan başka koku sürmesin.»
[Sahih Hadis] - [Muttefekun aleyh] - [Sahih-i Müslim - 938]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- kadınların baba, erkek kardeş, oğul veya başkaları olsun, vefat eden bir kişi için üç günden fazla süslenmeyi, güzel koku sürmeyi, sürme çekmeyi, takı takmayı ve güzel elbiseler giymeyi yas tutmak için terk etmelerini yasaklamıştır. Ancak kocası ölen kadın için yas süresi dört ay on gündür. Kocası için yas tuttuğu süre boyunca, Yemen'e özgü, (kumaşı) dokunmadan önce boyanan bir giysi olan asb dışında, süs amaçlı boyalı hiçbir giysi giymemelidir. Süslenmek için gözlerine sürme çekmemeli, güzel koku veya başka kokular kullanmamalıdır. Ancak adet döneminden sonra yıkanmışsa, parfüm olarak kullanılmak üzere değil, bilinen iki tütsü türü olan küçük bir parça tütsü veya karanfil kullanabilir. Adet döneminden sonra yıkanan bir kadının, hoş olmayan kokuyu yok etmek ve vajinasından çıkan adet kanının etkisini gidermek için güzel koku sürünmek amaçlı olmamak şartıyla güzel kokan bir şeyle banyo yapması caizdir.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Yas tutmak şu anlama gelir: Kadın süslenmekten ve onu evliliğe yönlendirebilecek her şeyden vazgeçmeli; takı, parfüm, sürme ve süslü kıyafetlerden tamamen uzak durmalıdır.
2. Kadınların, kocası dışında birinin ölümü için üç günden fazla yas tutmaları yasaktır.
3. Kocanın değerine ilişkin açıklama; zira başka hiç kimse için üç geceden fazla yas tutulmaz.
4. Üç gün veya daha (yas tutulması) nefse bir rahatlama sağladığı için caizdir.
5. Bir kadın, hamile olmadığı sürece kocası için dört ay on gün yas tutmakla yükümlüdür. Hamile ise bu süre çocuğun doğumuyla sona erer.
6. Süslenme dışında başka amaçlarla boyalı bir giysi giymesine izin verilir ve bunu anlamanın belirleyici faktörü gelenektir.