Hadis: Vasiyet edecek bir şeyi olan Müslüman kimsenin vasiyeti yanında yazılı olmaksızın iki geceyi peş peşe geçirmesi hak olmaz

عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضيَ اللهُ عنهُما أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ، يَبِيتُ ثَلَاثَ لَيَالٍ، إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ عِنْدَهُ مَكْتُوبَةٌ»، قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ رضي الله عنهما: «مَا مَرَّتْ عَلَيَّ لَيْلَةٌ مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَلِكَ إِلَّا وَعِنْدِي وَصِيَّتِي».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1627]

Bu tercümenin daha fazla incelenmesi ve araştırılması gerekiyor.

İbni Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre o: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle buyurduğunu işitmiştir:
«Vasiyet edecek bir şeyi olan Müslüman kimsenin vasiyeti yanında yazılı olmaksızın iki geceyi peş peşe geçirmesi hak olmaz.» Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhuma- şöyle demiştir: "Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in böyle buyurduğunu duyduktan sonra vasiyetim yanımda olmadan bir gece bile geçirmedim."
[Sahih Hadis] - [Muttefekun Aleyh] - [صحيح مسلم - 1627]

Şerh

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- vasiyet edeceği bir şeyi olan Müslümanın, ister bir hak olsun ister mal, az da olsa vasiyetini yazılı hale getirmeden üç gece geçirmemesi gerektiğini haber vermiştir. Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhuma- şöyle demiştir: Onun -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bu sözlerini işittiğimden beri, kendi vasiyetimin yanımda olmadığı tek bir gece bile geçirmedim.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Vasiyetin ve onu yazmada acele etmenin meşru oluşu, bunun bir beyanı olarak, şeriat koyucunun bu konudaki emrine uymak için, ölüme hazırlık amacıyla, vasiyetin sarf edileceği yerin bilincinde olarak, insanı vasiyeti yazmaktan alıkoyacak bir meşguliyetin olmasından önce yazılması gerekir.
2. Vasiyetname: Anlamı, bir kişinin ölümünden sonra parasının bir kısmının istediği kimselere verilmesi için birine emanet etmesi, küçük çocuklarına bakması için birine emanet etmesi veya ölümünden sonra sahip olduğu işletmelerden herhangi birini birine emanet etmesidir.
3. Vasiyet üç kategoriye ayrılır: 1- Müstehap olan: Kişinin parasının bir kısmını hayır işlerine ve sadakalara harcama isteğidir; böylece ölümünden sonra sevabı kendisine ulaşır. 2- Farz olan: Kişinin, ister Allah Teâlâ'ya karşı olan yükümlülüklerini (örneğin ödemediği zekât, kefaret vb. şeriatın gereği olarak kendisine farz olan şeyler) isterse de insanlara karşı olan yükümlülüklerini (örneğin borç ve emanetlerin yerine getirilmesi) yerine getirmek için yapılan vasiyettir. 3- Haram olan: Kişinin vasiyetinde parasının üçte birinden fazlasını vasiyet etmesi veya bir mirasçıya miras bırakması durumunda haramdır.
4. İbn Ömer -radıyallahu anhuma-'nın fazileti, iyilik yapma ve hakim olan şeriat koyucuya uyma konusunda acele etmesi.
5. İbn Dakîk el-Îd şöyle demiştir: İki veya üç gece kalmaya izin verilmesinin sebebi, zorluk ve sıkıntılardan kaçınmaktır.
6. Önemli hususlar yazılı olarak belgelenmelidir; çünkü bu daha güvenilirdir ve hakları korur.