حدیث: هېڅ یوه ښځه دې پر یو مړي له درې ورځو زیات خپل ډول او سنګار نه پرېږدي مګر د خپل مېړه د مړینې له امله چې پر هغې به څلور میاشتې او لس ورځې غمرازي کوي (ډول او سینګار به نه کوي)

عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضيَ اللهُ عنها أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَا تُحِدُّ امْرَأَةٌ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا، وَلَا تَلْبَسُ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلَّا ثَوْبَ عَصْبٍ، وَلَا تَكْتَحِلُ، وَلَا تَمَسُّ طِيبًا إِلَّا إِذَا طَهُرَتْ نُبْذَةً مِنْ قُسْطٍ أَوْ أَظْفَارٍ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 938]

د ام عطیه رضي الله عنها څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي:
«هېڅ یوه ښځه دې پر یو مړي له درې ورځو زیات خپل ډول او سنګار نه پرېږدي مګر د خپل مېړه د مړینې له امله چې پر هغې به څلور میاشتې او لس ورځې غمرازي کوي (ډول او سینګار به نه کوي) هغه باید رنګینې جامې وا نه غوندي پرته له ساده جامو (عصب) څخه، او نه دې رانجه کوي او نه دې خوشبویي کاروي، مګر دا چې کله پاکه شوه بیا کولی شي چې دوه ډوله خوشبوي (بخور) چې (قُسْط او أَظْفَار) دي وکاروي».
[صحيح دی] - [متفق علیه دی] - [صحيح مسلم - 938]

تشریح

نبي ﷺ پر مړي د غمرازۍ له امله ښځې منع کړي چې له درې ورځو زیات ډول او سینګار پرېږدي، برابره خبره ده که مړی یې: پلار، ورور، زوی او نور وي، مګر دا چې خاوند یې مړ شي، نو د څلورو میاشتو او لس ورځو په موده کې به ډول او سینګار نه کوي، په دې موده کې به ښځه رنګه کالي نه اغوندي مګر هغه یمنۍ تکه چې له اوبدلو وړاندې رنګ شوي وي، نه به د سینګار په موخه سترګي توروي، او نه به خوشبویي او داسې نور څه کاروي، مګر دا چې کله غواړي له حیض څخه د پاکېدو لپاره غسل وکړي، بیا کولی شي په یوه تکه د قسط او اظفار له خوشبویانو څخه وکاروي، دا دواړه یو ډول بخور دي چې موخه ورڅخه خوشبویي نه وي، یوازې حائضه ښځو ته یې د کارونې اجازه ورکړل شوې ده تر څو د حیض بد بویي ورکه کړي، او د دې لپاره په شرمګاه کې کارېږي چې د وینې اثر او بدبویۍ پرې ورکه شي، نه دا چې د ډول او سینګار لپاره دي.

د حديث له ګټو څخه

1. الإحداد: د سینګار او هغه څه پرېښودل دي چې له امله یې خلک نکاح ته لیواله کېږي، نو ورته په کار دي چې له هر ډول زیوراتو، خوشبویۍ، رنجو او زینتي کالیو اغوستلو ډډه وکړي.
2. د ښځو لپاره پر مړي له دریو ورځو څخه د زیات وخت لپاره د ډول او سینګار پرېښودلو ممانعت، مګر دا چې مړی یې خاوند وي.
3. د خاوند د مرتبې بیان: چې له هغه پرته پر بل چا له دریو ورځو زیاته غمرازي نه کېږي.
4. د غم د سپکولو په موخه له درېو ورځو وروسته ورته ډول او سینګار روا دی.
5. د ښځې لپاره د خپل مېړه د مړینې په صورت کې څلور میاشتې او لس ورځې زینت پرېښودل واجب دي، مګر دا چې حامله وي نو بیا یې عدت د حمل زیږول دي.
6. ورته روا دي چې له زینت پرته رنګه کالي واغوندي، او پدې اړه دود ته اعتبار ورکول کېږي.