Hadith: ਆਲਿਮ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਆਬਿਦ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਹੈ।

عَنْ أَبِي أُمَامَةَ البَاهِلِيِّ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ: ذُكِرَ لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلاَنِ أَحَدُهُمَا عَابِدٌ وَالآخَرُ عَالِمٌ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«فَضْلُ العَالِمِ عَلَى العَابِدِ كَفَضْلِي عَلَى أَدْنَاكُمْ»، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ وَمَلاَئِكَتَهُ وَأَهْلَ السَّمَوَاتِ وَالأَرَضِينَ حَتَّى النَّمْلَةَ فِي جُحْرِهَا وَحَتَّى الحُوتَ لَيُصَلُّونَ عَلَى مُعَلِّمِ النَّاسِ الخَيْرَ».
[حسن لغيره] - [رواه الترمذي] - [سنن الترمذي: 2685]

Translation Needs More Review.

ਅਬੂ ਉਮਾਮਾ ਬਾਹਲੀ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ — ਇਕ ਇਬਾਦਤਗੁਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਆਲਿਮ (ਜ਼ਹੀਨ ਵਿਦਵਾਨ)। ਤਾਂ ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਆਲਿਮ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਆਬਿਦ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਹੈ।"،ਫਿਰ ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਬੇਸ਼ਕ ਅੱਲ੍ਹਾਹ, ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ, ਆਸਮਾਨਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀਆਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ — ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੀ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਚੀਂਟੀ ਵੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਵੀ — ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
[حسن لغيره] - [رواه الترمذي] - [سنن الترمذي - 2685]

Explanation

ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ — ਇਕ ਇਬਾਦਤਗੁਜ਼ਾਰ (ਅਬਿਦ) ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਆਲਿਮ (ਜਾਣਕਾਰ ਵਿਦਵਾਨ)। ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਵਧੀਆ ਹੈ؟
ਤਾਂ ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਜੋ ਆਲਿਮ ਸ਼ਰਈ ਇਲਮ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ’ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਉਸ ਇਬਾਦਤਗੁਜ਼ਾਰ ਉੱਤੇ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਇਬਾਦਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਗੂਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਫਰਜ਼ੀ ਇਲਮ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਸਹਾਬੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਤਆਲਾ, ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਜੋ ਅਰਸ਼ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਸਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਇਨਸਾਨ ਤੇ ਜਿਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ — ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਚੀਂਟੀ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਤੱਕ — ਇਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੀਨ ਦਾ ਇਲਮ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦੁਆਏਂ ਖ਼ੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਇਲਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜਾਤ ਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹੈ।

Benefits from the Hadith

1. ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਦੀ ਦੌਆਤ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ **ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ (ਤਰਘੀਬ)** ਅਤੇ **ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਮਝਾਉਣਾ** ਵੀ ਹੈ।
2. ਅੱਲ੍ਹਾਹ ਦੀ ਦੌਆਤ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ **ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ (ਤਰਘੀਬ)** ਅਤੇ **ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਮਝਾਉਣਾ** ਵੀ ਹੈ।
3. ਆਲਿਮਾਂ ਅਤੇ ਇਲਮ ਦੇ ਤਾਲਬਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ।
4. ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜਾਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।