Hadith: “ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧੋਵੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿਦਰ (ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਪੱਤੀਆਂ) ਦੇਖੋ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫੂਰ (ਜਾਂ ਕੁਝ ਕਾਫੂਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਪਾਓ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ।”
عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضيَ اللهُ عنها قَالَتْ:
تُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا، أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ، إِنْ رَأَيْتُنَّ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا -أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ-، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي»، قَالَتْ: فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ، فَأَلْقَى إِلَيْنَا حِقْوَهُ، فَقَالَ: «أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ»، وَقَالَتْ: وَجَعَلْنَا رَأْسَهَا ثَلاَثَةَ قُرُونٍ.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 1258]
المزيــد ...
ਉਮੁੇ ਅਤੀਆ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹਾ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ:
ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ:“ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧੋਵੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿਦਰ (ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਪੱਤੀਆਂ) ਦੇਖੋ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫੂਰ (ਜਾਂ ਕੁਝ ਕਾਫੂਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਪਾਓ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ।”،ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਅਸੀਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੱਪੜਾ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: “ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਢਕੋ।” ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 1258]
ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਦੀ ਧੀ ਜ਼ੈਨਬ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨ੍ਹਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਧੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ:“ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਵੋ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਜੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ। ਆਖ਼ਰੀ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਫੂਰ ਵੀ ਪਾਓ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ।” ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਧੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲਪੇਟੋ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
Benefits from the Hadith
- ਮੁਸਲਿਮ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਫਰਜ਼-ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ (ਫਰਜ਼-ਕੁਫ਼ੂਫ਼ੀ) ਹੈ।
- ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਧੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਰਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦ ਹੀ ਧੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਾ ਨਾਲ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।
- ਧੋਣਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਕਰੋ; ਜੇ ਫਿਰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲੋੜ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ ਜਿੱਥੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀਆਂ ਧੋਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਸੰਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਹਾਦੀਸ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਸਫਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਧੋਣ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
- ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਦਰ (ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਪੱਤੀਆਂ) ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਫਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੋਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਧੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਚਲੀ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਕਾਫੂਰ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਠੋਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਖਰਾਬੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
- ਧੋਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੁਕੱਦਸ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਹਨ: ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਅੰਗ (ਮਿਆਮਿਨ) ਅਤੇ ਵੁਡੂ ਦੇ ਅੰਗ।
- ਮ੍ਰਿਤਕ ਔਰਤ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿਲਾਈ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚੋਟੀਆਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਵੇ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ।
- ਨਬੀ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਦੇ ਅਸਾਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ) ਨਾਲ ਬਰਕਤ ਲੈਣਾ ਜਾਇਜ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਬੀ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਅਲਿਮਾਂ ਜਾਂ ਸਾਲਿਹਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ ਖ਼ਾਸ ਨਬੀ ਲਈ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਹਾਬਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ਿਰਕ ਅਤੇ ਭ੍ਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੋ ਅਤੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਦਾ ਕਾਬਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਸ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।