ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: “ਅਸੀਂ ਆਖਰੀ ਉਮਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਹਾਸਬਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ।

عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«نَحْنُ آخِرُ الأُمَمِ، وَأَوَّلُ مَنْ يُحَاسَبُ، يُقَالُ: أَيْنَ الأُمَّةُ الأُمِّيَّةُ وَنَبِيُّهَا؟ فَنَحْنُ الآخِرُونَ الأَوَّلُونَ».
[صحيح] - [رواه ابن ماجه] - [سنن ابن ماجه: 4290]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
“ਅਸੀਂ ਆਖਰੀ ਉਮਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਹਾਸਬਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਉਸ ਉਮਮ ਦਾ ਨਬੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ? ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਖਰੀ ਹਾਂ ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਹਾਂ।”
[صحيح] - [رواه ابن ماجه] - [سنن ابن ماجه - 4290]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਮ ਆਖਰੀ ਉਮਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਉਤਪਤੀ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਯੁਮੈਤ ਦੇ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਹਾਸਬੇ ਲਈ ਆਏਗੀ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ: “ਉਹ ਉਮਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਜੋ ਅਮੀ (ਲਿਖਣ-ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ) ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਬੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?” ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਅਮੀਅਤ (ਲਿਖਣ-ਪੜ੍ਹਨ ਨਾ ਜਾਣਨਾ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਹਾਸਬੇ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਯਾਮਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਮੁਹਾਸਬੇ ਅਤੇ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਹਾਂ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਇਸ ਉਮਮਾ ਦੀ ਪੂਰਵ ਉਮਮਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ।