عَن أبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ:
كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ، وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ، فَقَامَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا، فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا، وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا، وَفَزِعْنَا، فَقُمْنَا، فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ، فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ، فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا؟ فَلَمْ أَجِدْ، فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ - وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ - فَاحْتَفَزْتُ، فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: «أَبُو هُرَيْرَةَ» فَقُلْتُ: نَعَمْ يَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: «مَا شَأْنُكَ؟» قُلْتُ: كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا، فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا، فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا، فَفَزِعْنَا، فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ، فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ، فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ، وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي، فَقَالَ: «يَا أَبَا هُرَيْرَةَ» وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ، قَالَ: «اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ، فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ، فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ»، فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ، فَقَالَ: مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ؟ فَقُلْتُ: هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ، بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ، فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي، فَقَالَ: ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ، فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً، وَرَكِبَنِي عُمَرُ، فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ؟» قُلْتُ: لَقِيتُ عُمَرَ، فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ، فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي، قَالَ: ارْجِعْ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا عُمَرُ، مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ؟» قَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، بِأَبِي أَنْتَ، وَأُمِّي، أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ، مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ؟ قَالَ: «نَعَمْ»، قَالَ: فَلَا تَفْعَلْ، فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا، فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ، قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «فَخَلِّهِمْ».
المزيد
**ਅਬੂ ਹੁਰੇਰਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅੰਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:**
ਅਸੀਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਅਬੂ ਬਕਰ ਅਤੇ ਉਮਰ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਨ। ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉਠ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਠਿਆ। ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਦ ਤਕ ਕਿ ਮੈਂ ਬਨੀ ਨੱਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਨਸਾਰੀ ਦੀ ਬਾਗ ਤਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮੈਂ ਬਾਗ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਨਹਿਰ ਬਾਹਰਲੇ ਕੂਏ ਤੋਂ ਬਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ!”ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਜੀ ਹਾਂ, ਯਾ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?”ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਠ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏ, ਅਸੀਂ ਘਬਰਾ ਗਏ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਫਿਰ ਇਸ ਬਾਗ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਓਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਜਿਵੇਂ ਲੂਮੜੀ ਛਾਲ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹਨ।”ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ!” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੋ ਜੁੱਤੇ ਲੈ ਜਾ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਇਸ ਬਾਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਿਲੇ, ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਕਿ ‘ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਇਸ ਉੱਤੇ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਨਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇ।” ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਮਰ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ! ਇਹ ਦੋ ਜੁੱਤੇ ਕੀ ਹਨ?” ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੇ ਜੁੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਿਲਾਂ, ਜੇ ਉਹ ‘ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਨਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦਿਆਂ।” ਉਮਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਵਾਪਸ ਜਾ, ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ!” ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਕੋਲ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਮਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ। ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ! ਕੀ ਹੋਇਆ?” ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਉਮਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਵਾਪਸ ਜਾ।”
ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਏ ਉਮਰ! ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?” ਉਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਏ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ‘ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਨਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇਵੇ?”
ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹਾਂ।” ਉਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ (ਅਮਲ ਛੱਡ) ਦੇਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦਿਓ।” ਤਾਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦਿਓ।”
