Hadis: Bana öyle bir ayet indirildi ki, o bana bütün dünyadan daha sevimlidir

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضيَ اللهُ عنهُ قَالَ:
لَمَّا نَزَلَتْ: {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللهُ} إِلَى قَوْلِهِ {فَوْزًا عَظِيمًا} [الفتح: ١-٥] مَرْجِعَهُ مِنَ الْحُدَيْبِيَةِ، وَهُمْ يُخَالِطُهُمُ الْحُزْنُ وَالْكَآبَةُ، وَقَدْ نَحَرَ الْهَدْيَ بِالْحُدَيْبِيَةِ، فَقَالَ: «لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آيَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنَ الدُّنْيَا جَمِيعًا».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 1786]

Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:
"Hudeybiye dönüşünde; sahabeyi hüzün ve keder kaplamış, kurbanlıklar da Hudeybiye'de kesilmiş bir haldeyken, 'Şüphesiz biz sana apaçık bir fetih verdik. Ta ki Allah senin... (günahlarını bağışlasın)' ayetinden başlayıp '(Bu, Allah katında) büyük bir kurtuluştur' ayetine kadar olan kısım [Fetih Suresi, 1-5] nazil olduğunda, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: "Bana öyle bir ayet indirildi ki, o bana bütün dünyadan daha sevimlidir."
[Sahih Hadis] - [Müslim rivayet etmiştir] - [Sahih-i Müslim - 1786]

Şerh

Enes b. Mâlik -radıyallahu anh- şöyle haber vermiştir: Yüce Allah’ın şu ayeti Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’e nazil olduğunda: {Şüphesiz biz sana apaçık bir fetih verdik.(1) Ta ki Allah, senin geçmiş ve gelecek günahlarını bağışlasın, sana olan nimetini tamamlasın, seni doğru yola iletsin (2) ve Allah sana şanlı bir zaferle yardım etsin.(3) İmanlarını bir kat daha artırsınlar diye Müminlerin kalplerine huzur ve güven indiren O'dur. Göklerin ve yerin orduları Allah'ındır. Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.(4) (Bütün bunlar) Mümin erkekleri ve Mümin kadınları, içinde ebedî kalacakları, altından ırmaklar akan cennetlere koyması, onların kötülüklerini örtmesi içindir. İşte bu, Allah katında büyük bir kurtuluştur.(5)} [Fetih Suresi, 1-5] (Bu ayetler), Hudeybiye dönüşü esnasında nazil olmuştur. Yapılan antlaşma maddeleri sebebiyle ve bu maddelerin Müslümanların aleyhine olduğunu düşünmelerinden dolayı sahabeyi hüzün ve keder kaplamıştı. Nitekim umre yapmaktan alıkonulmuşlar ve kurbanlıklarını da Hudeybiye'de kesmişlerdi. İşte bu durum üzerindeyken Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Bana, bütün dünyadan daha değerli olan bir ayet indirildi ve sonra o ayeti okudu.

Hadisten Çıkarılan Hükümler

1. Bu ayetler, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın Hudeybiye Antlaşması’nda Peygamberi Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-'e bahşettiği nimetin ne kadar muazzam olduğunu açıklamaktadır. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: 'Şüphesiz biz sana apaçık bir fetih verdik...' (Fetih Suresi'nin ilk iki ayeti)."
2. Bu rivayet, Allah Teâlâ'nın emrine teslim olup itaat eden sahâbe-i kirâma ihsan ettiği büyük nimeti ortaya koymaktadır. Zira Allah Teâlâ onlar hakkında şöyle buyurmuştur: {O, Mümin erkekleri ve Mümin kadınları, altından ırmaklar akan Cennetler'e koyar}
3. Bu hadis; Allah'ın, Peygamberine ve Müminlere fethi ve zaferi vaadetmek suretiyle onlara olan lütfunu ve ihsanını açıklamaktadır.
4. Abdurrahman es-Sa‘dî -rahimehullah- bu ayetin tefsirinde şöyle demiştir: {Şüphesiz biz size apaçık bir zafer verdik} [Fetih Suresi: 1]. Ayet-i kerimede zikredilen bu fetih, Hudeybiye Antlaşması’dır. Hani müşrikler, uzunca bir kıssada anlatıldığı üzere, umre yapmak amacıyla gelen Resûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’i Mekke’ye girmekten alıkoymuşlardı da nihayetinde işin sonu, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in onlarla şu şartlar üzerine sulh yapmasına varmıştı: Kendisi ile onlar arasında on yıl boyunca savaş durdurulacak, Müslümanlar ertesi yıl umre yapacak, Kureyş’in himaye ve sözleşmesine girmek isteyen onlara katılabilecek, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in himaye ve sözleşmesine girmek isteyen de O’na katılabilecekti. Bu antlaşma sayesinde insanlar birbirlerine karşı güven içinde yaşamaya başladılar. Bunun neticesinde Allah'ın dinine davetin alanı genişledi. O bölgelerde bulunan her mümin, dinini daha rahat yaşayabilir ve tebliğ edebilir hâle geldi. Ayrıca İslâm'ın hakikatini öğrenmek isteyen kimseler de buna kolayca imkân buldular. Böylece bu süre içerisinde insanlar bölük bölük Allah'ın dinine girdiler. İşte bu sebeple Allah Teâlâ bu antlaşmayı "fetih" olarak isimlendirmiş ve onu "apaçık bir fetih" diye nitelemiştir. Yani bu, açık ve belirgin bir fetihtir. Çünkü müşrik beldelerinin fethedilmesindeki asıl gaye Allah'ın dinini yüceltmek ve Müslümanlara üstünlük kazandırmaktır. Bu hedef ise Hudeybiye Antlaşması sayesinde gerçekleşmiştir.