Hadithi: “A nuk e bënin ata haram atë që e kishte lejuar Allahu, edhe ju, pas tyre e bënit haram? A nuk jua bënin të lejuar atë që Allahu kishte bërë haram, e edhe ju e bënit të lejuar?” Iu përgjigja: “Gjithsesi.” Ai tha: “Ky ishte adhurimi që ju ua bënit atyre.”

عن عدي بن حاتم رضي الله عنه : "أنه سمع النبي صلى الله عليه وسلم يقرأ هذه الآية: "اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا أُمِرُوا إِلاَّ لِيَعْبُدُوا إِلَهًا وَاحِدًا لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ" فقلت له: إنا لسنا نعبدهم، قال: أليس يُحَرِّمُونَ ما أحل الله فتُحَرِّمُونَهُ؟ ويُحِلُّونَ ما حَرَّمَ الله فتُحِلُّونَهُ؟ فقلت: بلى، قال: فتلك عبادتهم".
[صحيح] - [رواه الترمذي]

Adij ibn Hatimi tregon: “E dëgjova njëherë Profetin ﷺ të lexonte këtë ajet: “Ata i bënë rabinët dhe murgjit e tyre si zota në vend të Allahut, si dhe Mesihun, birin e Merjemes, ndërkohë që janë urdhëruar të adhurojnë vetëm një Hyjni, përveç të Cilit nuk ka tjetër që meriton të adhurohet. I lartësuar qoftë Ai mbi gjithçka që ia shoqërojnë!” (Et Teube, 31) Unë i thashë: “Ne nuk i adhuronim ata!” Profeti ﷺ tha: “A nuk e bënin ata haram atë që e kishte lejuar Allahu, edhe ju, pas tyre e bënit haram? A nuk jua bënin të lejuar atë që Allahu kishte bërë haram, dhe ju gjithashtu e bënit të lejuar?” Iu përgjigja: “Gjithsesi.” Ai tha: “Ky ishte adhurimi që ju ua bënit atyre.”
[Ky hadith është sahih] - [E shënon Tirmidhiu]

Shpjegimi

Kur ky sahab i nderuar dëgjoi recitimin e këtij ajeti nga Profeti ﷺ, në të cilin ka njoftim për hebrenjtë dhe të krishterët, se ata i konsideruan dijetarët dhe adhuruesit e tyre zota për ta, gjë që ligjësuan për ta atë që bie në kundërshtim me ligjin e Allahut, kësisoj ata u bindeshin në të, kështu që kuptimi i adhurimit u ngatërrua, sepse ai mendonte se adhurimi kufizohet në sexhde dhe të ngjashme. Andaj, Profeti ﷺ ia sqaroi se prej adhurimit të rabinëve dhe murgjve ishte: bindja ndaj tyre në konsiderimin të lejuar të asaj që është haram, si dhe konsiderimin haram të asaj që është e lejuar, që është në kundërshtim me gjykimin e Allahut të Lartësuar dhe të Profetit të Tij ﷺ.

Mësime nga hadithi

1. Nënshtrimi ndaj udhëheqësve dhe njerëzve të tjerë në gjëra që përbëjnë ndryshim të vendimeve të Allahut, - nëse ai që u bindet e di se ata po e kundërshtojnë ligjin e Allahut, - është shirk i madh.
2. Konsiderimi i diçkaje hallall dhe haram është e drejtë e Allahut të Lartësuar.
3. Sqarim për një prej llojeve të shirkut, e që është shirku i nënshtrimit
4. Është e lejuar të mësohet i padituri.
5. Kuptimi i nocionit adhurim është i gjerë. Ai përfshin çdo gjë që e do Allahu dhe është i kënaqur me të, qofshin fjalë, qofshin vepra, të gjymtyrëve e të zemrës.
6. Sqarim për devijimin e rabinëve dhe murgjve.
7. Pohimi se hebrenjtë dhe të krishterët bënin shirk.
8. Baza e fesë së profetëve është një: teuhidi (monoteizimi).
9. Nënshtrimi ndaj krijesës duke e kundërshtruar Krijuesin është adhurim ndaj tij.
10. Duhet të kërkojmë sqarim nga dijetarët lidhur me gjykimin e çështjeve që nuk i dimë.
11. Kujdesi i sahabëve për diturinë.