عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْها أَنَّهَا قَالَتْ:
أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنَ الوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ، فَكَانَ لاَ يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ، ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الخَلاَءُ، وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ -وَهُوَ التَّعَبُّدُ- اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ العَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ، وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا، حَتَّى جَاءَهُ الحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ، فَجَاءَهُ المَلَكُ فَقَالَ: اقْرَأْ، قَالَ: «مَا أَنَا بِقَارِئٍ» قَالَ: «فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي، فَقَالَ: اقْرَأْ، قُلْتُ: مَا أَنَا بِقَارِئٍ، فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي، فَقَالَ: اقْرَأْ، فَقُلْتُ: مَا أَنَا بِقَارِئٍ، فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي، فَقَالَ: {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ}»، [العلق:1-3] فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ، فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، فَقَالَ: «زَمِّلُونِي، زَمِّلُونِي» فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ، فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الخَبَرَ: «لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي» فَقَالَتْ خَدِيجَةُ: كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا، إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ، وَتَحْمِلُ الكَلَّ، وَتَكْسِبُ المَعْدُومَ، وَتَقْرِي الضَّيْفَ، وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الحَقِّ، فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ العُزَّى، ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ، وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الجَاهِلِيَّةِ، وَكَانَ يَكْتُبُ الكِتَابَ العِبْرَانِيَّ، فَيَكْتُبُ مِنَ الإِنْجِيلِ بِالعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ، وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ، فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ: يَا ابْنَ عَمِّ، اسْمَعْ مِنَ ابْنِ أَخِيكَ، فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ: يَا ابْنَ أَخِي، مَاذَا تَرَى؟ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى، فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ: هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى، يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا، لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ؟»، قَالَ: نَعَمْ، لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ، وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا. ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ، وَفَتَرَ الوَحْيُ.
المزيد
لە عائیشەوە (دایكی ئیمانداران) -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت:
«لە سەرەتاوە كە وەحی دەستیپێكرد بۆ پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم-؛ خەونی باش بوو، هەر خەونێكی دەبینی وەكو شەبەقی بەیان دەهاتە دی، پاشان بە تەنها بوونی لەلا خۆشەویست كرا، وبە تەنها دەمایەوە لە ئەشكەوتی حیڕا وچەند شەوێك تێیدا پەرستنی ئەنجامدەدا پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ لای خێزانەكەی، وبۆ ئەو شەوانە خواردنی لەگەڵ خۆی دەبرد، پاشان دەگەڕایەوە بۆ لای خەدیجە وخواردنی دەبرد بۆ شەوەكانی تر، (بەم شێوەیە بەردەوام بوو) هەتاوەكو هەق وڕاستی هات لەكاتێكدا ئەو لە نێو ئەشكەوتی حیڕا بوو، فریشتەكە (جبریل) هات، وفەرمووی: «بخوێنە»، پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: «من خوێندەوار نییم»، هەروەها فەرمووی: «گرتمی بەخۆیەوە وگوشیمی هەتا وزەم لێ بڕا وتەواو شەكەت بووم پاشان بەرمی دا»، ئینجا (جبریل) فەرمووی: «بخوێنە»، ووتم: «من خوێندەوار نیم، بۆ جاری دووەم گرتمی بەخۆیەوە وگوشیمی هەتا وزەم لێ بڕا وتەواو شەكەت بووم پاشان بەرمی دا»، ئینجا (جبریل) فەرمووی: «بخوێنە»، ووتم: «من خوێندەوار نیم، وبۆ جاری سێیەم گرتمی بەخۆیەوە وگوشیمی هەتا وزەم لێ بڕا وتەواو شەكەت بووم پاشان بەرمی دا»، پاشان (جبریل) فەرمووی: ﴿اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ﴾ [العلق:1-3] واتە: ﴿(ئەی پێغەمبەر ﷺ) بخوێنە بە ناوی پەروەردگارتەوە کە ھەموو شتێکی دروست کردووە مرۆڤی دروست کردوە لە خوێنێکی بەستوو بخوێنە، پەروەردگاری تۆ(لە ھەموو کەس) بەخشندە ترە﴾، دواتر پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- بەم ئایەتانە گەڕایەوە ماڵەوە لەكاتێكدا دڵی ترس ولەرز دایگرتووە، چووە لای خەدیجەی كچی خوەیلید -ڕەزای خوای لێبێت-، وفەرمووی: «دامبپۆشن، دامبپۆشن»، ئەوانیش دایانپۆشی هەتاوەكو ترسەكەی نەما، ئەوەی بەسەریدا هات بۆ خەدیجە گێڕایەوە، وفەرمووی: «ترسام لەوەی شتێكم بەسەردا بێت»، خەدیجە ووتی: «نەخێر، والله؛ الله هەرگیز ڕیسوات ناكات، چونكە تۆ پەیوەندی خزمایەتی دەگەیەنیت، وكەسی لاواز دەگریتە ئەستۆت، ودەبەخشیت بە نەدار، وڕێز لە میوان دەگریت، ویارمەتی لێقەوماو دەدەیت»، پاشان خەدیجە بردی هەتاوەكو هێنای بۆ لای وەرەقەی كوڕی نەوفەلی كوڕی ئەسەدی كوی عەبدئەلعوزا، كوڕی مامی خەدیجە، ئەم پیاوە لە جاهیلیەتدا؛ نەسڕانیەتی خۆی ڕاگەیاند، ونووسینی بە عیبرانی دەزانی، بۆیە هێندەی خوا بیەوێت؛ لە ئینجیلی دەنووسیەوە بە عیبرانی، وپیاوێكی بەتەمەن ونابینا بوو، خەدیجە پێی ووت: ئەی كوڕی مام، گوێ بگرە لە برازاكەت، وەرقە پێی ووت: ئەی كوڕی برام، ئادەی پێم بڵێ چی دەبینیت؟ پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- ئەوەی بینیبووی؛ بۆی گێڕایەوە، وەرەقە پێی ووت: ئەمە هەمان فریشتەیە كە الله دایبەزاند بۆ سەر موسا، خۆزگایە گەنج بووایەم، خۆزگایە زیندوو بووایەم؛ كاتێك گەلەكەت دەرت دەكەن (لە مەككە)، پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: «ئایا ئەوان من دەر دەكەن؟»، (وەرەقە) ووتی: بەڵێ، هەرپیاوێك ئەوەی هێنا بێت كە تۆ هێناوتە؛ ئەوا دژایەتی كراوە، ئەگەر بگەمە ڕۆژەكانت ئەوا بە هەموو هێزێكمەوە سەرت دەخەم، ئیتر ئەوەندەی نەبرد و وەرەقە وەفاتی مرد، وماوەیەك وەحی دانەبەزی».
