Hadith: លោកបានប្រើពួកយើងនៅពេលណាដែលពួកយើងស្ថិតនៅក្នុងការធ្វើដំណើរ ឬជាអ្នកធ្វើដំណើរ គឺអាចមិនដោះស្បែកជើងឃ្លុបនោះរយៈពេលបីថ្ងៃ បីយប់ លើកលែងតែពេលមានជូនុប។ ចំណែកការបត់ជើងធំ បត់ជើងតូច និងសម្រាន្ត គឺមិនចាំបាច់ដោះស្បែកជើងឃ្លុបនោះទេ(ពេលយកវូហ្ទុ)។

عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ قَالَ:
أَتَيْتُ صَفْوَانَ بْنَ عَسَّالٍ المُرَادِيَّ، أَسْأَلُهُ عَنِ المَسْحِ عَلَى الخُفَّيْنِ، فَقَالَ: مَا جَاءَ بِكَ يَا زِرُّ؟ فَقُلْتُ: ابْتِغَاءَ العِلْمِ، فَقَالَ: إِنَّ المَلاَئِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ العِلْمِ؛ رِضًا بِمَا يَطْلُبُ، فَقُلْتُ: إِنَّهُ حَكَّ فِي صَدْرِي المَسْحُ عَلَى الخُفَّيْنِ بَعْدَ الغَائِطِ وَالبَوْلِ، وَكُنْتَ امْرَأً مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَجِئْتُ أَسْأَلُكَ: هَلْ سَمِعْتَهُ يَذْكُرُ فِي ذَلِكَ شَيْئًا؟ قَالَ: نَعَمْ، كَانَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفْرًا أَوْ مُسَافِرِينَ أَلَّا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ، لَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ، فَقُلْتُ: هَلْ سَمِعْتَهُ يَذْكُرُ فِي الهَوَى شَيْئًا؟ قَالَ: نَعَمْ، كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَبَيْنَا نَحْنُ عِنْدَهُ إِذْ نَادَاهُ أَعْرَابِيٌّ بِصَوْتٍ لَهُ جَهْوَرِيٍّ: يَا مُحَمَّدُ، فَأَجَابَهُ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى نَحْوٍ مِنْ صَوْتِهِ: «هَاؤُمُ» وَقُلْنَا لَهُ: وَيْحَكَ اغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ، فَإِنَّكَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَقَدْ نُهِيتَ عَنْ هَذَا، فَقَالَ: وَاللَّهِ لاَ أَغْضُضُ، قَالَ الأَعْرَابِيُّ: المَرْءُ يُحِبُّ القَوْمَ وَلَمَّا يَلْحَقْ بِهِمْ، قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «المَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ يَوْمَ القِيَامَةِ»، فَمَا زَالَ يُحَدِّثُنَا حَتَّى ذَكَرَ بَابًا مِنْ قِبَلِ المَغْرِبِ مَسِيرَةُ عَرْضِهِ، أَوْ يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي عَرْضِهِ أَرْبَعِينَ أَوْ سَبْعِينَ عَامًا.
[صحيح] - [رواه الترمذي وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي: 3535]

អំពី ហ្សៀរ ពិន ហ៊ូពៃស្ហ៍ បាននិយាយថា៖
ខ្ញុំបានទៅជួប សហ្វវ៉ាន ពិន អាស្សាល អាល់មូរ៉ទី ដើម្បីសួរគាត់អំពីបញ្ហាទាក់ទងនឹងការជូតលើស្បែកជើងឃ្លុប។ (ពេលទៅដល់) គាត់បានសួរខ្ញុំថា៖ ឱហ្សៀរ! តើអ្នកមកនេះមានការអ្វីដែរ? ខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ ដើម្បីស្វែងរកចំណេះវិជ្ជា។ គាត់បាននិយាយថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ទាំងឡាយបានត្រដាងស្លាបរបស់វាសម្រាប់អ្នកស្វែងរកចំណេះវិជ្ជាដោយក្តីពេញចិត្តចំពោះចំណេះវិជ្ជាដែលរូបគេស្វែងរក។ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ ពិតណាស់នៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំនៅមានការសង្ស័យចំពោះបញ្ហាទាក់ទងនឹងការជូតលើស្បែកជើងឃ្លុប(ពេលយកវូហ្ទុ)បន្ទាប់ពីការបត់ជើងធំនិងបត់ជើងតូច ហើយអ្នក គឺជាបុគ្គលម្នាក់ក្នុងចំណោមសហាហ្ពាត់ណាពី ﷺ។ ដូចេ្នះហើយទើបខ្ញុំមកសួរអ្នក។ តើអ្នកមានបានឮលោករំលឹកអំពីរឿងអ្វីមួយដែលទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ បាទមាន។ លោកបានប្រើពួកយើងនៅពេលណាដែលពួកយើងស្ថិតនៅក្នុងការធ្វើដំណើរ ឬជាអ្នកធ្វើដំណើរ គឺអាចមិនដោះស្បែកជើងឃ្លុបនោះរយៈពេលបីថ្ងៃ បីយប់ លើកលែងតែពេលមានជូនុប។ ចំណែកការបត់ជើងធំ បត់ជើងតូច និងសម្រាន្ត គឺមិនចាំបាច់ដោះស្បែកជើងឃ្លុបនោះទេ(ពេលយកវូហ្ទុ)។ ខ្ញុំបានសួរទៀតថា៖ តើអ្នកមានបានឮលោករំលឹកអំពីរឿងអ្វីមួយដែលទាក់ទងនឹងក្តីស្រលាញ់ដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ បាទ មាន។ ពួកយើងធ្លាប់បានធ្វើដំណើរជាមួយនឹងណាពី ﷺ ។ ខណៈពេលដែលពួកយើងកំពុងនៅជាមួយលោក ស្រាប់តែមានពួកអារ៉ាប់ជនបទម្នាក់ស្រែកហៅលោកដោយសំលេងឮៗ ខ្លាំងៗថា៖ ឱមូហាំម៉ាត់! ពេលនោះ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានឆ្លើយតបទៅបុរសនោះវិញ(ដោយសំឡេងខ្លាំង)ប្រហែលនឹងសំឡេងបុរសនោះដែរថា៖ “មកនេះ”។ ពួកយើងបានប្រាប់ទៅបុរសនោះថា៖ អន្តរាយហើយអ្នក! ចូរបង្អន់សំលេងរបស់អ្នក ព្រោះអ្នកកំពុងនៅចំពោះមុខណាពី ﷺ ហើយពិតណាស់ គេហាមឃាត់អ្នកមិនឲ្យធ្វើបែបនេះឡើយ។ បុរសនោះបាននិយាយថា៖ សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ! ខ្ញុំមិនបង្អន់ឡើយ។ បុរសជនបទនោះបានសួរថា៖ (តើយ៉ាងដូចម្តេចដែរ) បុគ្គលម្នាក់ស្រលាញ់ក្រុមមួយ តែទង្វើល្អរបស់បុគ្គលនោះមិនបានស្មើនឹងពួកគេឡើយ? ណាពី ﷺ បានឆ្លើយថា៖ “បុគ្គលម្នាក់ៗនឹងស្ថិតនៅជាមួយអ្នកដែលខ្លួនស្រលាញ់នៅថ្ងៃបរលោក”។ គាត់នៅបន្តនិយាយប្រាប់ពួកយើង រហូតដល់គាត់បានរំលឹកពីទ្វារមួយនៅទិសខាងលិចដែលទទឹងរបស់វា ឬអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទទឹងរបស់វារយៈពេលសែសិបឆ្នាំ ឬចិតសិបឆ្នាំ។
[صحيح] - [رواه الترمذي وابن ماجه وأحمد] - [سنن الترمذي - 3535]

Explanation

ហ្សៀរ ពិន ហ៊ូពៃស្ហ៍ បានទៅជួបនឹង សហ្វវ៉ាន ពិន អាស្សាល អាល់មូរ៉ទី ដើម្បីសួរគាត់អំពីបញ្ហាទាក់ទងនឹងការជូតលើស្បែកជើងឃ្លុប(ពេលយកវូហ្ទុ)។ ពេលដែលគាត់ទៅដល់ សហ្វវ៉ានបានសួរថា៖ ឱហ្សៀរ! តើអ្នកមកនេះមានការអ្វីដែរ? ហ្សៀរបានឆ្លើយថា៖ ដើម្បីស្វែងរកចំណេះវិជ្ជា។ គាត់បាននិយាយថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ទាំងឡាយបានត្រដាងស្លាបរបស់វាសម្រាប់អ្នកស្វែងរកចំណេះវិជ្ជាដោយក្តីពេញចិត្ត និងលើកតម្កើងចំពោះអ្វីដែលអ្នកស្វែងរកចំណេះវិជ្ជាបានធ្វើ។ ហ្សៀរបាននិយាយថា៖ នៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំនៅមានការមន្ទិលសង្ស័យចំពោះបញ្ហាទាក់ទងនឹងការជូតលើស្បែកជើងឃ្លុប(ពេលយកវូហ្ទុ)បន្ទាប់ពីការបត់ជើងធំនិងបត់ជើងតូច ហើយអ្នក គឺជាបុគ្គលម្នាក់ក្នុងចំណោមសហាហ្ពាត់ណាពី ﷺ។ ដូចេ្នះហើយទើបខ្ញុំមកសួរអ្នក តើអ្នកមានបានឮលោករំលឹកអំពីរឿងអ្វីមួយដែលទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះដែរឬទេ? សហ្វវ៉ានបានឆ្លើយថា៖ បាទ មាន។ លោកបានប្រើពួកយើងនៅពេលណាដែលពួកយើងស្ថិតនៅក្នុងការធ្វើដំណើរ ឬជាអ្នកធ្វើដំណើរ គឺអាចមិនដោះស្បែកជើងឃ្លុបនោះរយៈពេលបីថ្ងៃ បីយប់ចំពោះការមានហាហ្ទាសតូច ដូចជាការបត់ជើងធំ បត់ជើងតូច និងការសម្រាន្តលង់លក់ លើកលែងតែពេលមានជូនុបប៉ុណ្ណោះដែលចាំបាច់ត្រូវដោះចេញ។ ខ្ញុំបានសួរទៀតថា៖ តើអ្នកមានបានឮលោករំលឹកអំពីរឿងអ្វីមួយដែលទាក់ទងនឹងក្តីស្រលាញ់ដែរឬទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ បាទ មាន។ ពួកយើងធ្លាប់បានធ្វើដំណើរជាមួយនឹងណាពី ﷺ ។ នៅពេលពួកយើងកំពុងនៅជាមួយលោក ស្រាប់តែមានពួកអារ៉ាប់ជនបទម្នាក់ស្រែកហៅលោកដោយសំលេងខ្លាំងៗថា៖ ឱមូហាំម៉ាត់! ពេលនោះ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានឆ្លើយតបទៅបុរសនោះវិញដោយសំឡេងខ្លាំងប្រហែលនឹងសំឡេងបុរសនោះដែរថា៖ មកនេះមក។ ពួកយើងបានប្រាប់ទៅបុរសនោះថា៖ អន្តរាយហើយអ្នក! ចូរបង្អន់សំលេងរបស់អ្នក ព្រោះអ្នកកំពុងនៅចំពោះមុខណាពី ﷺ ហើយពិតណាស់ គេហាមឃាត់អ្នកមិនឲ្យតម្លើងសំឡេងខ្លាំងៗនៅចំពោះមុខលោកឡើយ។ បុរសនោះបានតបទៅវិញដោយភាពរឹងទទឹងថា៖ សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ! ខ្ញុំមិនបង្អន់សំឡេងខ្ញុំឡើយ។ បុរសជនបទនោះបានសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! តើយ៉ាងដូចម្តេចដែរ បុគ្គលម្នាក់ស្រលាញ់ក្រុមដែលសាងទង្វើកុសល តែទង្វើល្អរបស់បុគ្គលនោះមិនបានស្មើនឹងទង្វើល្អរបស់ពួកគេឡើយ? ណាពី ﷺ បានឆ្លើយថា៖ នៅថ្ងៃបរលោក បុគ្គលម្នាក់ៗនឹងស្ថិតនៅជាមួយអ្នកដែលខ្លួនស្រលាញ់។ ហ្សៀរបាននិយាយថា៖ សហ្វវ៉ាននៅបន្តនិយាយប្រាប់ពួកយើង រហូតដល់គាត់បានរំលឹកពីទ្វារនៃការសារភាពកំហុស(ទ្វារតាវហ្ពាត់)នៅប៉ែកខាងទឹកដីស្ហាមដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបង្កើតវាតាំងពីថ្ងៃដែលទ្រង់បង្កើតមេឃជាច្រើននិងផែនដី ដែលអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទទឹងរបស់វារយៈពេលសែសិបឆ្នាំ ឬចិតសិបឆ្នាំ។ ទ្វារនេះនៅបើកចំហជានិច្ចដោយគេមិនបិទវាឡើយ រហូតដល់ថ្ងៃរះពីទិសខាងលិច។

Benefits from the Hadith

1. ឧត្តមភាពនៃការស្វែងរកចំណេះវិជ្ជា និងឋានៈដ៏ធំធេងនៃអ្នកដែលស្វែងរកចំណេះវិជ្ជា ហើយម៉ាឡាអ៊ីកាត់ទាំងឡាយត្រដាងស្លាបឲ្យពួកគេ។
2. បញ្ជាក់ពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់តាពីអ៊ីន(អ្នកទាន់ជំនាន់សហាហ្ពាត់)ក្នុងការស្វែងរកចំណេះវិជ្ជា និងសិក្សារៀនសូត្រពីបណ្តាសហាហ្ពាត់ رضي الله عنهم។
3. អនុញ្ញាតឲ្យជូតលើស្បែកជើងឃ្លុប(ជំនួសឲ្យការលាងជើងពេលយកវូហ្ទុ) ហើយវាមានរយៈពេលបីថ្ងៃបីយប់សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរ និងមួយថ្ងៃមួយយប់សម្រាប់អ្នកមិនធ្វើដំណើរ។
4. ការជូតលើស្បែកជើងឃ្លុបអាចធ្វើបានចំពោះការតែជម្រះសម្អាតពីហាហ្ទាសតូចប៉ុណ្ណោះ។
5. អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកសួរអាចទាមទារភស្តុតាងឬអំណះអំណាងពីអ្នកចេះដឹង ថាតើនោះផ្អែកលើភស្តុតាងអំពីអត្ថបទ(នៅក្នុងគម្ពីរគួរអាន ឬហាទីស្ហ)ចំៗច្បាស់ៗ ឬជាការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ឬក៏ជាទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន ហើយចាំបាច់លើអ្នកចេះដឹងមិនត្រូវមានការទើសទាល់ចំពោះបញ្ហានេះឡើយ។
6. ត្រូវមានសុជីវធម៌ជាមួយអ្នកចេះដឹង និងមនុស្សល្អៗ ហើយត្រូវបង្អន់សំឡេង ឬបន្ទន់សំឡេងរបស់ខ្លួននៅកន្លែងជួបជុំរៀនសូត្រ។
7. ត្រូវបង្រៀនអ្នកមិនដឹងពីសីលធម៌ និងសុជីវធម៌ក្នុងការរស់នៅ។
8. ជំរុញឲ្យយកគំរូតាមណាពី ﷺ ទាក់ទងនឹងភាពទន់ភ្លន់របស់លោក សីលធម៌ល្អរបស់លោក និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងរបស់លោកជាមួយមនុស្សអាស្រ័យទៅតាមចំណេះដឹង និងកម្រិតនៃការយល់ដឹងរបស់ពួកគេ។
9. អាល់មូហ្ពារិក ហ្វ៊ូរី បាននិយាយថា៖ តាមពិត ការដែលណាពី ﷺ តម្លើងសំឡេងរបស់លោក គឺក្នុងន័យបង្ហាញពីករុណាធម៌របស់លោកចំពោះបុរសនោះដើម្បីកុំឲ្យទង្វើកុសលរបស់បុរសនោះក្លាយជាអសារបង់ ដោយយោងទៅតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ “ឱបណ្ដាអ្នកដែលមានជំនឿ! ចូរពួកអ្នកកុំតម្លើងសំឡេងរបស់ពួកអ្នកខ្លាំងជាងសំឡេងរបស់ណាពី”។ ដូចនេះ លោកបានអនុគ្រោះដល់បុរសនោះព្រោះតែភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់គេ ហើយណាពី ﷺ លោកតម្លើងសំឡេងរបស់លោកស្មើនឹងសំឡេងបុរសនោះ ឬខ្ពស់ជាងសំឡេងបុរសនោះ ដោយសារក្តីមេត្តាករុណា និងការអាណិតអាសូរយ៉ាងខ្លាំងរបស់លោកចំពោះគេ។
10. យកចិត្តទុកដាក់លើការអង្គុយជាមនុស្សកុសលបុគ្គល រាប់អានពួកគេ និងស្រឡាញ់ពួកគេ។
11. អាន់ណាវ៉ាវី បាននិយាយថា៖ ការដែលថាជននោះនៅជាមួយពួកគេ គឺពុំមែនមានន័យថា ចាំបាច់ត្រូវតែមានឋានៈ និងផលតបស្នងរបស់អ្នកទាំងនោះដូចគ្នាទៅនឹងពួកគេគ្រប់ផ្នែកនោះឡើយ។
12. បើកទ្វារនៃក្តីសង្ឃឹម ផ្តល់ដំណឹងរីករាយពីភាពជោគជ័យ និងមានភាពទន់ភ្លន់នៅក្នុងការឲ្យដំបូន្មាន។
13. បង្ហាញពីភាពទូលំទូលាយនៃក្តីមេត្តាករុណារបស់អល់ឡោះ និងការដែលទ្រង់បើកចំហនូវទ្វារនៃការសារភាពកំហុស(ទ្វារតាវហ្ពាត់)។
14. ជំរុញឲ្យរួសរាន់ក្នុងការសារភាពកំហុស(តាវហ្ពាត់) វិនិច្ឆ័យចំពោះខ្លួនឯង និងវិលត្រឡប់ទៅកាន់អល់ឡោះជាម្ចាស់។