بروز رسانی: رسول الله صلی الله علیه وسلم در یکی از روزها به همراه ما نماز خوف خواند؛ به این ترتیب که عده ای همراه او به نماز ایستادند و عده ای در برابر دشمن قرار گرفتند؛ پس با کسانی که همراه ایشان بودند، یک رکعت نماز خواند، سپس آنها جای خود را به عده ی دیگر دادند و رسول الله صلی الله علیه وسلم رکعت دیگر را با آنها خواند؛ و هریک از این دو گروه رکعت باقی مانده را خواندند.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُما قَالَ:

صَلَّى رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ فِي بَعْضِ أَيَّامِهِ، فَقَامَتْ طَائِفَةٌ مَعَهُ وَطَائِفَةٌ بِإِزَاءِ الْعَدُوِّ، فَصَلَّى بِالَّذِينَ مَعَهُ رَكْعَةً، ثُمَّ ذَهَبُوا وَجَاءَ الْآخَرُونَ، فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً، ثُمَّ قَضَتِ الطَّائِفَتَانِ رَكْعَةً رَكْعَةً. وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ: فَإِذَا كَانَ خَوْفٌ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَصَلِّ رَاكِبًا، أَوْ قَائِمًا تُومِئُ إِيمَاءً.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 839]

از عبدالله بن عمر بن خطاب رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم در یکی از روزها به همراه ما نماز خوف خواند؛ به این ترتیب که عده ای همراه او به نماز ایستادند و عده ای در برابر دشمن قرار گرفتند؛ پس با کسانی که همراه ایشان بودند، یک رکعت نماز خواند، سپس آنها جای خود را به عده ی دیگر دادند و رسول الله صلی الله علیه وسلم رکعت دیگر را با آنها خواند؛ و هریک از این دو گروه رکعت باقی مانده را خواندند.
[صحیح است] - [متفق علیه]

شرح

رسول الله صلی الله علیه وسلم به همراه اصحابش در یکی از جنگ ها با مشرکان، نماز خوف می خواند؛ و این زمانی است که مسلمانان با دشمن کافرشان روبرو شده و ترس آن می رود که به هنگام نماز، به مسلمانان یورش آورده و شبیخون بزنند. در این جنگ، دشمن در مسیر قبله نبود. به همین دلیل رسول الله صلی الله علیه وسلم صحابه را به دو گروه تقسیم می کند؛ گروهی که همراه ایشان به نماز می ایستند و گروهی که در برابر دشمن صف آرایی می کنند و از نمازگزاران حفاظت می کنند. بنابراین با گروهی که همراه ایشان است یک رکعت می خواند و این گروه جای خود را به گروه دیگر می دهند و خود در برابر دشمن می ایستند؛ و گروهی که نماز نخوانده، یک رکعت با رسول الله صلی الله علیه وسلم می خواند، آنگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم سلام می دهد؛ در ادامه گروهی که به تازگی با ایشان همراه شده بودند، رکعت دوم نمازشان را می خوانند و پس از آن جای خود را به گروه اول می دهند و گروه اول یک رکعت باقی مانده از نمازشان را می خوانند. و این یکی از روش های خواندن نماز خوف می باشد. و مقصود از این نماز همان است که ابن عباس رضی الله عنهما در روایت بخاری می گوید: «مردم همگی در نماز بودند، اما برخی از برخی حفاظت و نگهبانی می کردند».

الملاحظة

تعديل صياغة مقترح:

النص المقترح صلَّى النبي صلى الله عليه وسلم صلاة الخوف بصفات متعددة، منها أن يبتدئ الإمام الصلاة بطائفة من الجنود في مكان آمن لا تنالهم فيه سهام العدو، فيصلي بهم ركعة واحدة، بينما تقف الطائفة الأخرى تجاه العدو متأهبة لحماية المصلين، فإذا أتمَّ الإمام الركعة الأولى تأخرت هذه الطائفة إلى مواجهة العدو دون أن تُسلم بل تستمر في صلاتها، ثم تُقبل الطائفة الأخرى فتصلي ركعة مع الإمام وهو قائم ينتظرهم، فإذا سلَّم الإمام وانصرف من صلاته بعد إتمام ركعتيه، تكون كل طائفة قد أدركت معه ركعة واحدة، ثم تقوم كل طائفة منفردة لتأتي بالركعة الثانية وتُسلم، فيتحقق لكل جندي صلاة ركعتين؛ ركعة مع الإمام وركعة دونه، ثم بين ابن عمر رضي الله عنهما أنه إذا اشتدَّ الخوفُ -بحيث تعذر الالتزام بهذا الترتيب- فإنهم يصلون على حالهم فرادى، ركباناً على دوابهم أو مشاةً على أقدامهم، مستقبلين القبلة أو غير مستقبليها بحسب ما تقتضيه الضرورة ويتيسر لهم الحال، ويصلون في هذه الحالة إيماءً؛ بأن يجعل المصلي انحناءه للركوع والسجود حركة بالرأس أو الجسد، مع مراعاة أن يكون انحناؤه في السجود أخفض منه في الركوع لتمييز أركان الصلاة بعضها عن بعض. الفروق

از نکات این حدیث

الملاحظة

صلاة الجماعة تدرك بركعة.

- الأخذ بالأسباب والحذر.

النص المقترح لا يوجد...